Gaat de kinderboekenweek eigenlijk nog wel over boeken?
Net als vele andere schrijvers hop ik deze ‘week’ van school naar school. Daarbij valt me iets op. De Kinderboekenweek gaat over van alles, behalve over boeken. Het is een festival geworden, een Oerol voor kinderen op de basisschool.
Dat begint al met de aftrap. Dat is niet iets met een boek, verhaal of gedicht, nee dat gaat tegenwoordig met een Kinderboekenweeklied. Nu zitten er in een lied ook woorden en het heeft soms iets van een gedicht in zich, dus, nou ja, vooruit dan met dat lied. Maar daarna…
…wordt er nog een heel scala aan activiteiten uit een grote toverhoed getrokken, die weinig met boeken te maken hebben zoals ochtendgymnastiek, de schoolgoochelaar, een High-tea, een dansles, een knutselochtend, een yogaworkshop, een bootboekcamp (krachttraining met boeken) en een extra sportdag. Google maar eens… Ondanks de bezuinigingen in het onderwijs kan er deze week plots wel een hoop geld rollen. Lukraak alle kanten op. Tot lezen of respect voor het boek leidt dit alles niet. Dit jaar wordt er vooral bewogen. Nu is er niets mis met bewegen, ook dat moet gestimuleerd. Maar doe dat lekker in de Kinderbeweegweek. (of hadden we die nog niet, commerciële kans, roep snel in het leven!)
Door het werken met thema’s schiet de Kinderboekenweek zijn doel voorbij. Deze week zou alleen moeten draaien om boeken, illustraties, verhalen, zinnen, woorden en letters. Het is de kans om kinderen aan het creatief schrijven of dichten te krijgen en ze eens extra vaak voor te lezen. Het is een gelegenheid dat een schrijver iets kan komen vertellen over zijn vak en de kinderen hem het hemd van het lijf kunnen vragen. De realiteit is dat hij wordt verwelkomd door een diep zuchtend uitgesproken ‘saaaai’ voordat hij een woord heeft kunnen zeggen want lezen is stom. Dit wordt triest genoeg soms zelf bekrachtigd door een onderuit gezakte zuur kijkende leerkracht. Je voelt je als schrijver ter plekke tot een pruimenpit verschrompelen. Zie dan nog maar eens een leuk inspirerend verhaal te houden. Het idee is helemaal niet dat kinderen wat leren deze week, nee, ze moeten worden vermaakt. De schrijver moet op zijn minst met een theatershow komen en op stelten over de tafels dansen. En als de kids niet worden vermaakt, zijn zij én de leerkracht teleurgesteld. Want de leerkracht, die wilde even rustig wat nakijkwerk doen. En oh? Had hij iets voor moeten bereiden met de kinderen?
Het boek heeft dezelfde status als groente. Het moet worden verstopt, denkt men in Nederland. Gepureerd en gemengd met crème fraiche en een lading zout en suiker, dan heeft het kind niet door dat hij courgette eet. Terwijl er genoeg kinderen zijn die een courgette best willen eten als hij slechts simpel geroerbakt is. Natuurlijk geldt dat niet voor elk kind, maar die eet die verstopte courgette ook niet.
Gelukkig zijn er ook scholen waar de Kinderboekenweek wel gewoon om het kinderboek draait maar het evenwicht raakt steeds verder zoek. Ik doe daar niet meer aan mee. Volgend jaar zal ik niet bij het thema aansluiten en neem het gevaar van minder boekingen op de koop toe. Ik geef (als schrijver - niet als filosofiejuf) gewoon lessen over boeken schrijven (van idee naar boek) of een dichtworkshop want een Kinderboekenweek moet over boeken gaan.
Gastblog van mijn alterego www.fabienvanderham.nl
Mocht u wel met boeken aan de slag willen, ga dan eens filosoferen met boeken.
Geweldig, helemaal mee eens
Mooie, rake column die ik als schrijfster erg herken. Tja, nadat ik 40 minuten alles over mijn boeken vertel en de kinderen hoop ik enthousiast maak voor mijn boeken, doe ik wel een quiz over sport en boeken. Omdat het in het thema past, want ik heb ook gewoon een workshop verhalen schrijven. Maar de leerkrachten die niets voorbereiden, die ondertussen op internet struinen, huiswerk nakijken, dozen in en uit de klas gaan sjouwen – ja, helaas, ik ken ze. En je voelt je als schrijver dan even heel klein. Maar zoals een collega schrijfster me laats voorhield: bedenk maar gewoon dat de meter tikt en je betaald wordt. En dat doe ik dan maar weer, als er weer eens een leerkracht de boodschap ‘ik heb wel iets beters te doen kinderen, maar jullie moeten wel je mond houden en luisteren’ uitstraalt.
Vandaag was ik ‘op Zuid’ bij mijn nieuwe gezin waar ik twintig weken zal voorlezen vanuit de VoorleesExpress.
Op mijn vraag aan het meisje of zij zelf ook een boek had vertelde haar moeder heel trots (!) dat het boek van haar dochter op school was. “Want”, zo vertelde zij, “het is Kinderboekenweek en dan mogen de kinderen hun boek mee naar school nemen.”
Morgen laat zij mijn boek aan juf Harriët zien en gaat zij haar vertellen dat ze het boek een hele week mag houden.
Kinderboekenweek op de Globetrotter in Rotterdam gaat gelukkig over boeken.
Ik ben het helemaal met je eens.
We moeten steeds gekker en groter om de kinderen te kunnen interesseren. En we doen er allemaal aan mee. Dit jaar was het programma van de bibliotheek zo overdadig dat ik terug ben gegaan naar de roots: een Voorleesmarathon in mijn winkel. Gelukkig zijn er nog een paar ouders die hun kinderen opgeven en zelf ook komen luisteren.
Op scholen wordt vaak verzucht: maar we moeten al zoveel. Dan denk ik: houd het simpel. Maar zij denken: we doen maar niks.
Met mijn programma worden de kinderen uit de klas gehaald, dus dozen sjouwende, werk nakijkende leerkrachten kom ik niet vaak tegen. Maar ze zijn er wel…
Ik ben het eens met de stelling dat de Kinderboekenweek steeds groter geworden is en dat er elementen aan toe zijn gevoegd die niets met lezen te maken hebben. Maar om het boek en het lezen niet onder te laten sneeuwen heeft de CPNB juist besloten om in het lespakket van dit jaar de nadruk op leesbevordering te leggen en meer diepgang aan te brengen. Taalminners, een bedrijf voor leesbevordering dat ik samen met Yvonne Knobel heb opgericht, heeft dit lespakket in opdracht van de CPNB gemaakt. Voor alle lessen uit het pakket is het noodzakelijk dat de kerntitel waarop de les gebaseerd is, gelezen wordt. Er zijn veel lessen rondom literaire competentie, taal en taalbeleving in het algemeen en poëzie. Dat individuele scholen kiezen om dit niet aan te bieden, is hun afweging en dat valt zeker te betreuren. Maar dat is niet te wijten aan de CPNB en het lespakket. Want de mogelijkheid om een literaire Kinderboekenweek te organiseren, wordt scholen wel degelijk aangereikt.
WAUW, een filosofiejuf! En wat heeft ze ontzettend gelijk. Als illustrator voelde ik dat mijn vak de afgelopen 30 jaar niet de aandacht krijgt die het verdient. De Kinderboekenweek is een kapstok voor van alles, behalve voor het Echte Lezen als Activiteit.
Ik zou willen dat het geluid van deze juf méér te horen is!
Misschien is dit een idee? Dit jaar heb ik, als digibeet, een eigen website in elkaar geknutseld na ‘n cursus WordPress. Mijn droom is om daarmee kinderen tot Leesplezier te stimuleren (het is non-profit). De site staat vol verhaaltjes (vooral van mijn hand) met animaties en voice-over, voor peuter tot puber & beyond: http://www.booxalive.nl
Zou een samenwerking met de Filosofiejuf mogelijk kunnen zijn? Haar geluid hoort zoveel mogelijk te echoën! Je weet nooit hoe ‘n balletje rolt…
Vriendelijke groetjes!
Amen! Helemaal mee eens!
Helemaal mee eens! Als leerkracht en taalspecialist verzin ik daarom activiteiten die met lezen en schrijven te maken hebben. Zo openden wij de Kinderboekenweek met een woordenwedstrijd, waarbij de kinderen letters konden verzamelen om daarmee zo veel mogelijk of zo lang mogelijke woorden te maken.
Verder hebben we een estafetteprentenboek gemaakt: elke groep schreef een stukje van een verhaal en maakte daar een prent bij, rond het thema sport, dat dan wel. Ons reuzenprentenboek hangt in de hal zodat kinderen met hun ouders een boekwandeling kunnen maken. Daarnaast maken we een digitale versie van het prentenboek dat in de klassen en aan ouders wordt getoond.
En natuurlijk wordt er heel veel voorgelezen, nog meer dan normaal!
Wat een onzin… vroeger was alles beter? Onze school heeft een leuke opening gedaan door Madeleine Bookstore….
alter-ego van een juf … thema was sport en BOEKEN! De beroemde voorleeswedstrijd incl. voorrondes waren er weer en natuurlijk de voorleesestafette waarbij een boek door de school werd gebracht .. dat in elke klas werd voorgelezen.Ook de boekenmarkt waar kinderen zelf boeken mochten verkopen en kopen was een succes … Ja ook wij hebben gedanst op KvK.. maar dat was bijzaak!Boeken worden bij ons niet verstopt maar gelezen en besproken en dat terwijl we een sbo school zijn in Amsterdam west!
oja en bij ons rolde er ook geld ..100 euro voor de winnaars van de voorleeswedstrijd (8) leerlingen kregen …heel vreemd …. een boek!
Op zich wel mee eens. Het gaat met dit thema wel een eind van boeken afdwalen en de neiging om maar vooral leuke dingen te doen is vaak te verleidelijk. We hadden bijna een tafeltenniscompetitie in de bibliotheek gehad en dat heeft toch niet veel meer met de kinderboekenweek te maken. Boeken zijn echter niet een doel op zich. Ontdekken, vragen stellen en op zoek naar de antwoorden, daar gaat het om!
Arjen Nijboer