Eén les over waarheid, gedraaid in twee groepen. Het resultaat: twee totaal verschillende lessen qua structuur, inhoud, sfeer en chemie. Hoe kan dat?

In beide groepen zaten enthousiaste, minder enthousiaste en neutrale leerlingen. Dat is normaal. In de eerste groep ontstonden behoorlijk wat mooie filosofische momenten, maar bij de tweede groep bleef de filosofische chemie uit. Het is niet dat de les slecht liep, maar ik zag nergens een lampje boven een hoofd ploppen, zoals bij de eerste groep. Terwijl er zeker kinderen waren die duidelijk geprikkeld werden door de vragen. Wat was er nu anders aan de tweede groep? Het waren mondiger types, dat viel meteen op. Toch denk ik niet dat het daar aan ligt. Ik heb wel vaker groepen met mondige types gehad waar juist fanatiek gefilosofeerd werd. Bovendien was er nog een ander verschil. In de tweede groep zaten twee ik-doe-niet-meetypes. Read more →

Dat dacht ik toch niet. Veel mensen noemen een goed gesprek met het grootste gemak een filosofisch gesprek. Maar een filosofisch gesprek is weliswaar een goed gesprek maar andersom is dat niet perse het geval. Read more →

Het is leuk en belangrijk om met kinderen te praten. Dus stel je vragen als ‘hoe was het op school vandaag?’ of ‘wat heb je dit weekend gedaan?’. Helaas blijken deze lang niet altijd prikkelend genoeg om tot een goed gesprek te komen. Een gesprek dat echt ergens over gaat, diepgang heeft, een filosofisch gesprek bijvoorbeeld.

De belangstelling om met kinderen te filosoferen groeit. In tijden van crisis ontstaat er sowieso meer behoefte aan verdieping.  Er zijn diverse boeken met methodes om tot een filosofisch gesprek met kinderen te komen. Deze methodes vragen vaak nogal wat voorbereiding. In de dagelijkse praktijk schiet het filosoferen er dan ondanks goede zin en voornemens toch bij in.

Daarom zijn de Praatprikkels ontwikkeld. Praatprikkels zijn kaartjes met daarop een filosofische vraag en bieden zo een laagdrempelige manier om met kinderen te filosoferen. Je pakt ze er zo even bij in de kring of thuis aan tafel. Je trekt een kaartje en het gesprek kan beginnen.   Read more →

Om kinderen aan het filosoferen te krijgen moet je gekke vragen durven stellen. Andere vragen, vragen die niet voor de hand liggen maar waarmee je heel makkelijk in gesprek komt met kinderen. Rob van Ruiten mailde me eens wat filosofisch getinte gesprekken die hij met zijn kleindochter Silke van vier had, over dieren die kunnen denken en wolken die kamelen zien bijvoorbeeld. Read more →

“Wie nooit vragen stelt, is irritant. En blijft dom, want -kinderen weten dat maar al te goed – alleen door vragen te stellen word je wijzer. Vragen stellen maakt het leven ook leuker, of op zijn minst minder vervelend.”

Een citaat uit een artikel van de NRC Next van maandag 3 september over de kunst van het vragenstellen. Lezen! Word je een leuker mens van!

Filosoferen en dichten hebben veel raakvlakken. Door te filosoferen raak je dichter bij de essentie van je gedachten, net zoals gedichten dat ook vaak doen. Daarom schreef ik voor het Poëziepaleis vier lesbrieven om kinderen door te filosoferen aan het dichten te krijgen. In de lesbrieven staan onderwerpen waar je over kan filosoferen en tips en manieren om vervolgens de kinderen een (filosofisch) gedicht te laten schrijven. De lesbrieven zijn gratis te downloaden via de site van het Poëziepaleis.

Taal geeft vorm aan je gedachten. Daarom is filosoferen met kinderen goed voor de taalontwikkeling. Want in een filosofisch gesprek moet je woorden geven aan je mening. En als je die woorden nog niet hebt, dan moet je ze leren. Door je uit te drukken in woorden die net niet uitdrukken wat je wil zeggen maar waar een ander door erop te reageren je toch dat woord leert dat je nodig had. Je leert dus ook luisteren, niet gewoon luisteren, maar begrijpend luisteren. Wat zegt de ander nou echt, wat bedoelt hij en ben ik het met hem eens?

Lees verder op www.soebar.nl waar ik een gastblog schreef over de positieve effecten van filosoferen op de taalontwikkeling.