Je kunt nieuwe woorden verzinnen tot je erbij neervalt, maar ze zullen niet zomaar worden opgenomen in de taal. Met andere woorden, hangon wat je wil, maar dat gebeurt niet zomaar. Waarom werden de woorden wildbreien, info-besitas, twitteratuur en boemerangkind dat dan wel? Wie is nou eigenlijk de baas over taal? Na een halfuur hoempahoempa over nieuwe woorden is de conclusie van tien bovenbouwers: Read more →
Een filosofisch gesprek begint altijd met een vraag. Een vraag die uit de groep moet komen want de kinderen moeten eigenaar van het gesprek zijn en blijven. Elke les krijgt elk kind de gelegenheid om naar aanleiding van de stimulus vragen te stellen en dan kies ik er een uit om over te praten. Ook laat ik de kinderen regelmatig stemmen. Dat pakt niet altijd uit zoals ik het graag zou willen. Zo zat ik dus ineens opgescheept met de vraag:
‘Waarom vinden mensen poep niet lekker, want het is gewoon verteerd eten?’
Marijn (8): ‘Je hebt beelddenkers en stemmetjesdenkers en woorddenkers en allesdenkers.’
Jente (8): ‘Sommige sommen heb je gewoon al in je hoofd en dan is het antwoord er gewoon, bijvoorbeeld 10+10=20.’
Meinte (8): ‘Bij mij gaat het dan gewoon van: Pling. Pling. Pling.’
Soms stel je een vraag en kun je daarna lekker achterover leunen:
Ooit in een ver verleden zijn mensen begonnen met het tellen en meten van dingen. Waarom?
Thomas: ‘Misschien omdat als je een brood ruilt of zo dan wil je weten of dat wel eerlijk is.’
Vera: ‘Als je je geld gaat tellen dan wil je weten of je iets kan kopen.’
Tom: ‘Waarom moeten we eigenlijk op school rekenen. Dat hoeft van mij niet.’
Deze week startte ik een nieuwe filosofiegroep op de Boerhaaveschool in Groningen. Negen jongens en meisjes uit groep 4 en 5. Om uit te leggen wat filosoferen is begon ik met een zintuiglijke ervaring.
Dat klinkt erg vaag, abstract en onduidelijk en dat is opzet. De oefening moet namelijk geheim blijven. Als iedereen hem al kent voordat ik op een school geweest ben, moet ik immers wat anders gaan verzinnen. Dat zou jammer zijn want het is zo’n leuke oefening. Dat vonden de kinderen ook. Leuk, spannend, raar een beetje eng maar ook lekker!
Huiswerkopdracht: bedenk wat je de meest onzinnige regel ooit vindt. Het resultaat:
Uit deze lijst werd vervolgens de meest onzinnige regel der onzinnige regels gekozen.
Elke ochtend en elke middag de juf een hand moeten geven kwam zeker in aanmerking.
Maar de regel dat je je vinger niet mag opsteken als de juf iets uitlegt werd net wat onzinniger gevonden, want wanneer moet je dan ooit je vraag stellen?!
Goeie vraag… Wie het weet, mag het zeggen.
(Deze post verscheen oorspronkelijk op 26 maart 2012 op mijn oude blog)
‘Een tangle is meer dan alleen speelgoed’ staat er in een reclametekst op toysforhands.com. Dat kan ik beamen na een filosofieles met bovenbouwers over de begrippen begin en einde.
Wat deed de tangle in deze les? Het antwoord daarop vind je in dezelfde reclametekst: ‘Het heeft geen begin en geen eind, het blijft voortdurend in beweging.’ Daarom dus wierp ik het net als de kastanje en het pollepelpoppetje in de kring met de vraag: waar begint dit voorwerp en waar eindigt het? Read more →
Het gesprek begon met een gedicht. Of nee, dat is eigenlijk niet waar. Want ik schreef dat gedicht dus het begon met mij, en ik begon bij mijn geboorte, of in de baarmoeder, dat kan ook, of bij mijn oma? Mm, waar begon het gedicht nu eigenlijk en waar begon ik?
Anna: Eigenlijk begin je aan het begin van de wereld. Want aan het begin van de wereld is er een mens begonnen, ooit, of twee mensen en daardoor zijn er allemaal andere mensen begonnen.
Tom: Ik denk eigenlijk dat wij uit apen zijn ontstaan dus je kan niet zeggen dat het begonnen is met twee mensen. Het is allemaal begonnen met een eencellige. Uiteindelijk is dat mijn begin.
Anna: Ja, het begon met een grassprietje! Read more →
Mijn dochter vindt dat kinderen ook stemrecht moeten krijgen. Tijdens het filosoferen over zwervers met een groep kinderen van een jaar of tien bedacht ik een paar keer dat het misschien helemaal niet slecht voor Nederland zou zijn. Wellicht dat we dan niet met dat rare gedoogkabinet opgescheept zouden zitten.
Rosa: “Ik wil wat zeggen over de vraag of je als zwerver gelukkig bent. Dat is zo als je er Read more →
