Verhalen uit de praktijk:

fabienMet deze site en dit blog hoop ik volwassenen te enthousiasmeren en inspireren om met kinderen te gaan filosoferen. Abonneer je op mijn blog en ontvang nieuwe berichten meteen in je mailbox.

Wordt leren filosoferen jouw ‘to do’ voor volgend schooljaar?

Zomervakantie. Tijd om lekker niks te doen maar ook om nieuwe plannen te maken. Misschien wil je wel nieuwe dingen oppakken zoals filosoferen met kinderen, of doe je dat al maar wil je je er nog verder in verdiepen. Er zijn via filosofiejuf.nl verschillende mogelijkheden. Lees meer

Geplaatst op 17 juli 2017

Recensie Is nergens ergens? een filosofisch kinderboek

cover is nergens ergens?Over het filosofische kinderboek Is nergens ergens? van Iris van der Graaf kan ik kort zijn: het is leuk! Het heeft een prettige schrijfstijl, alle filosofische ideeën zijn begrijpelijk uitgelegd en het wordt nergens te zwaar maar is ook nergens te licht. Lees meer

Geplaatst op 4 juli 2017

Nina, 5: ‘Er zijn regels zodat de wereld blijft zoals hij is’

Het prentenboek ‘Tim op de tegels’ van Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer nodigt uit om met kleuters na te denken over regels. Tim laat zien dat sommige regels raar zijn en dat het niet altijd handig is om braaf te zijn: ‘Wel op de stoeptegels blijven, hè,’ zei Tims vader. ‘Waarom?’ vroeg Tim. ‘Omdat het gevaarlijk is om van de tegels te gaan,’ zei zijn vader. Dus blijft Tim op de stoeptegels. Ook al worden de tegels opgetild door stratenmakers, een vrachtwagenchauffeur, havenwerkers en zelfs een hijskraan. Wat vinden de kinderen van Tim? Heeft hij zich nou wel of niet aan de regels gehouden? Lees meer

Geplaatst op 23 juni 2017

Kleuters filosoferen over vliegende ranja, hou je dweil maar bij de hand!

Filosoferen met fantasievragen is minder onzinnig dan je denkt. Juist doordat het fantasie is, voelen kinderen zich vrij om te redeneren. Zo oefenen ze hun denkvaardigheden en creativiteit. Fantasievragen kun je maken met het spel Denkdobbelen. Een groepje kleuters dobbelt de vraag: Wil ranja vliegen? Hou dan je dweil maar bij de hand! Lees meer

Geplaatst op 16 juni 2017

Hoe laat je een ander denken wat je wilt?

“Wij willen gaan filosoferen zodat de kinderen zich beter aan de regels gaan houden.” “We willen een keer filosoferen om het pesten te stoppen.” Dit zijn dus niet de motieven van scholen die ik toejuich. De bedoeling van filosoferen is niet om kinderen te socialiseren maar om ze kritisch en zelfstandig te leren denken. Bovendien staat een filosofische dialoog voor objectiviteit, of in ieder geval het zoeken naar objectiviteit. Een geheime agenda zal een filosofisch gesprek altijd in de weg staan. Ik licht dit toe aan de hand van Zwarte Piet. Lees meer

Geplaatst op 2 juni 2017

Iedereen mag woorden bedenken want als je niks kan zeggen besta je niet

“Je kunt niet zomaar een woord in een woordenboek zetten, daar moet je eerst toestemming voor hebben.” Dat stelt Mare (8 jaar) tijdens een filosofisch gesprek over de vraag ‘Wie is de baas over onze taal?’ want filosoferen met kinderen is goed voor de taalontwikkeling maar taal is ook een interessant onderwerp om over te filosoferen. Mare en acht andere kinderfilosofen uit Groningen hebben eerst mooie nieuwe woorden bedacht en die willen ze eigenlijk wel in de Dikke van Dale hebben. Lees meer

Geplaatst op 12 mei 2017

Recensie ‘Alles wat ik voel – het grote emotieboek’ van Stine Jensen

Iedereen heeft gevoelens en die kunnen soms behoorlijk overweldigend zijn. Filosofen kunnen je helpen deze gevoelens rationeel te bekijken. Stine Jensen schreef daarom een filosofisch boek over emoties voor kinderen. Ze besteed in dit boek aandacht aan twintig gevoelens, zoals angst, melancholie, verdriet, eenzaamheid, woede, wraakzuchtigheid en trots, legt uit wat dit voor gevoelens zijn en vertelt wat filosofen erover dachten.

 

Lees meer

Geplaatst op 4 mei 2017

Gek of niet? Tien kinderen, tien ideeën over de betekenis van het woord reizen

‘Wie gaat er deze meivakantie op reis?’ vroeg ik deze week. Er gingen heel wat vingers omhoog en iedereen leek te begrijpen wat het woord ‘reizen’ betekent. Maar toen ik vroeg wat ‘op reis’ zijn is, bleken we het niet over hetzelfde te hebben. Elk kind had een ander beeld bij ‘reizen’. Dat leverde een kleine ontdekkingsreis door onze taal op.  Lees meer

Geplaatst op 21 april 2017

Kinderen bedenken hun eigen alles-is-theorieën

Plaatje uit boek Misschien van Guido van GenechtenAl voor het jaar 0 dacht men na over hoe de wereld in elkaar zit. Dit leidde tot theorieën als: alles is modder of alle dingen zijn getallen. Na een korte uitleg over de opmerkelijkste alles-is-theorieën gaat een groepje kinderen hun eigen alles-is-theorie bedenken. Lees meer

Geplaatst op 12 april 2017

Recensie Kinderlogica; filosoferen op een multiculturele school

Een op de negen leraren vermijdt gevoelige onderwerpen in de klas, dat stond een paar weken geleden in het AD. Oorzaak hiervan is het verschil in normen en waarden van de vele soorten mensen uit onze multiculturele samenleving. Filosofe Sabine Wassenberg gaat de taboes juist niet uit de weg en gaat met kinderen op scholen in Amsterdam-West in gesprek over bijvoorbeeld het geloof, complot denken, respect, het dragen van hoofddoekjes, vluchtelingen, (on)gelijkheid, homoseksualiteit en sexting. Lees meer

Geplaatst op 7 april 2017

Recensie prentenboek Ergens

In het boek ‘Ergens’  wordt gespeeld met de verwarring die de begrippen ‘ergens’ en ‘nergens’ met zich meebrengen. Op een dag besluit Eva niet naar school te gaan maar gewoon de bus te nemen. Ze weet niet waar ze heen gaat, ze heeft geen plan. Als ze uit de bus stapt, ziet ze pijlen waarop staat ‘nergens’. Ze besluit deze te volgen want ze was wel nieuwsgierig naar ‘Nergens’. Als er vroeger iets kwijt was riep haar moeder altijd: ‘Ik kan het niet vinden. Het is nergens.’ Lees meer

Geplaatst op

Recensie ‘Het lammetje dat een varken is’

‘Een beetje gras eten en rondlopen in een schone trui?’ Dat is niets voor lammetje. Veel liever rolt lammetje door de modder tussen de varkens. Lammetje is de hoofdpersoon in het prentenboek ‘Het lammetje dat een varken is’. De boer vindt het gedrag van lammetje wel een beetje gek en neemt lammetje mee naar de dierenarts. Die ziet wat het probleem is en stelt voor dit op te lossen. De oplossing is best ingrijpend maar lammetje wordt er erg gelukkig van. En de boer eigenlijk ook.

Lees meer

Geplaatst op 22 maart 2017

Kinderen tekenen wat er in je hoofd gebeurt als je denkt

Sommige woorden gebruik je dagelijks, maar als je er eens goed over na gaat denken, kun je eigenlijk niet goed uitleggen wat het is. Denk maar eens aan denken. Wat is denken eigenlijk? Daar dacht een aantal kinderen uit groep 2 en 3 over na. Daarna gingen ze tekenen hoe denken er in je hoofd uit ziet. Deze tekeningen en de uitleg van de kinderen zie je in deze film.

Geplaatst op

Recensie ‘Mag je zeggen wat je vindt?’

Het kinderboek ‘Mag je zeggen wat je vindt?’ van Aby Hartog en Sander Hartog is een filosofieboek voor kinderen. Elk kind groeit op met regels. Regels die zo gewoon zijn dat ze soms niet eens meer ter discussie staan en geen uitleg nodig lijken te hebben. Tenminste, dat denken volwassenen. Op kinderen kunnen ze best vreemd overkomen. Er is vrijheid van meningsuiting, maar toch mag je niet alles zeggen. Je mag niet liegen, maar toch liegen mensen als ze vinden dat je haar stom zit. Je hebt recht op vrijheid en toch mag je niet bepalen wat je doet. Hoe zit dat? Het boek probeert in deze wirwar wat duidelijkheid te scheppen. Lees meer

Geplaatst op 1 maart 2017

Waarom is water nat? Kleuters over denk- en weetvragen

Kun je aan kleuters uitleggen wat filosofische vragen zijn? Als je vertelt wat het verschil is tussen weet- en denkvragen hebben ze dat verrassend goed door. Ik leg een groep 2 uit Haren uit dat je weetvragen kunt opzoeken in een boek of navragen aan een expert. Denkvragen kun je over na blijven denken. Foutloos delen ze vervolgens de verschillende vragen in de twee categorieën in. We gebruiken daarvoor de vragen van Tapir. Tapir stelt in het boek ‘Waarom waarom?’ van Annemarie Haeringen aan een stuk door vragen. Zoals: ‘Waarom heb ik een vader?’ Lees meer

Geplaatst op 11 februari 2017

Kinderen over geluk: “Het zit in de mens, niet in spullen.”

We zoeken allemaal naar geluk. Maar waar vind je het eigenlijk? Zou je het in een grasveld kunnen vinden? Heb je bijvoorbeeld geluk als je een klavertje vier vindt? Brengt dat geluk? ‘Nee, het brengt nooit geluk,’ vindt Gabriel. Hij kijkt er zuur bij. Hier spreekt duidelijk een ervaringsdeskundige. Wat denkt de rest van de groep van deze Friese basisschool? Lees meer

Geplaatst op 26 januari 2017