6 tips: hoe je op vakantie spontaan met je kinderen kan filosoferen

← Terug naar overzicht -

Kun je vuur tellen?Filosoferen kan overal, in de auto, op de camping, wachtend op het eten op een terras en met iedereen … en vooral met kinderen. Zo heb je de hele vakantie leuke gespreksstof. Maar waar kun je over filosoferen? En hoe doe je dat dan? 6 tips…

Anders kijken

Eigenlijk kun je over alles wat je om je heen ziet vragen stellen. Gewoon door vanuit verwondering rond te kijken. Dat kan extra goed op vakantie omdat je in een andere omgeving zit. Kijk anders en de vragen komen vanzelf. Over de vakantie zelf kun je al veel vragen stellen:

  • Wat is het nut van vakantie?
  • Als je op vakantie met zo weinig spullen kan, waarom hebben we er dan thuis zoveel?
  • Kun je met niets gelukkig zijn?
  • Heb je vakantie nodig om gelukkig te zijn?
  • Wat is belangrijker, de reis of de bestemming?

Vakantie onderwerpen

Maar met zijn allen kijkend naar de sterrenhemel kun je je ook afvragen hoe groot de ruimte eigenlijk is. Wat is oneindigheid? Nieuwe vrienden gemaakt op de camping? Is dat wel vriendschap? Wat is vriendschap?

Q Wat doe je allemaal met een vriend?
‘Spelen, praten, heel  veel dingen.’
‘Logeren, spelen, ergens naartoe samen’
‘Samen leuke dingen doen!’
‘Je moet een vriend ook kunnen vertrouwen.’
‘En alles kunnen vertellen.’
‘Dat doe ik niet bij een campingvriend.’
Q Kun je vrienden zijn met je ouders?
‘Een vriend is gewoon iemand die je ontmoet ofzo maar je vader die heb je gewoon, die kan je niet kiezen.’

Ook een museumbezoek met het hele gezin kan een begin zijn. Misschien vindt je kind een schilderij lelijk, vraag dan eens ‘Moet kunst mooi zijn?’ Of in een museum over vroeger: ‘Tellen oude dingen nog mee?’ In het bos liggen niet alleen dooie bladeren voor het oprapen, maar ook vragen. ‘Hoeveel grassprietjes staan er in het bos?’ ‘Ontelbaar!’ ‘Wat is dat dan, ontelbaar?’ Zelfs over een kampvuur kun je vragen stellen:

Q Kun je vuur tellen?
‘Je kunt vlammen niet echt tellen.’
‘Nou, je kunt wel zeggen dit is één vuurtje en hier maak ik nog een vuurtje.’
Maar dan maak je verschillende vuurtjes. Maar hoeveel vuur heeft één vuur?
‘Dat kun je niet tellen. Je kan de scheiding niet zien. De vlammen veranderen ook steeds.’
‘Je kunt het ook niet pakken…’
‘Maar wat is het dan??’

Verbinding met je kind

De gesprekken zullen zeker verrassen want door te filosoferen leer je hóe je kind denkt en niet alleen wát hij denkt. Dat verbindt, want doordat je actief vraagt naar de ideeën van je kind voelt het zich echt gezien en ervaart oprechte belangstelling. Bovendien kun je op filosofische vragen veel antwoorden geven maar niet snel een fout antwoord. Dat geeft kinderen vrije denkruimte. Het is een spel dat je altijd en overal met je hoofd kunt spelen.

Daarom 6 tips om met kinderen te filosoferen:

1. Stel vragen vanuit verwondering

We nemen veel voor lief aan, maar is de wereld en ons leven wel zo logisch en gewoon? Stel het allemaal eens in vraag. Zorg dat het vragen zijn waarop meerdere antwoorden mogelijk zijn die allemaal goed of waar kunnen zijn.

2. Ga door na het eerste antwoord

Als het kind een antwoord heeft gegeven op je filosofische vraag is het gesprek niet klaar. Juist niet, want de redenen voor dat antwoord zijn veel interessanter. Je komt daarachter door doorvraagvragen te stellen, dan worden kinderen geprikkeld om verder te denken. Gebruik vragen zoals:

  • Hoe weet je dat?
  • Wie bepaalt dat?
  • Zou het ook anders kunnen zitten?
  • Is dat altijd zo?
  • Kun je een voorbeeld geven?
  • Bestaat daar een regel voor?

3. Zoek naar dat wat ze wel weten

Omdat ze zulke vragen niet gewend zijn, zijn kinderen soms geneigd zich er in eerste instantie makkelijk van af te maken met een antwoord als ‘ik weet het niet’ of ‘gewoon’. Leg je daar niet zomaar bij neer. Probeer het nog eens met een iets andere vraag. Of stel eerst een meer persoonlijke vraag. Dus niet meteen ‘wat is vrijheid?’ maar eerst ‘Wanneer voel jij je vrij?’

4. Hou je van de domme

Een onwetende houding is het beste. De Griekse filosoof Socrates zei: ‘Alles wat ik weet is dat ik niets weet.’ Dus zet je kennis aan de kant, doe of je niks weet en stel nieuwsgierige vragen.

5. Wees een denkmaatje van je kind

Verwonder je weer over de wereld zoals toen je een kind was en stel je open voor de vragen. Geef geen wijze lesjes, maar gooi al je kennis even overboord en wees net zo nieuwsgierig als je kind.

6. Bonustip

Als je het moeilijk vindt om onderwerpen voor een gesprek te bedenken, bekijk dan deze filosofische spellen eens. Misschien is het wat voor jullie gezin:

  • Praatprikkels – 50 filosofische vragenkaartjes voor kinderen
  • Praatplaatjes – Filosofische vragen met plaatjes die helpen bij het vinden van je eigen antwoorden
  • Denkdobbelen – grappig bordspel waarmee je kunt filosoferen en nog heel veel meer…
  • Kan niet bestaat niet – verhalen en gedichten om mee te filosoferen, met praattips.

Leuk om mee te nemen op vakantie! In augustus is mijn webshop dicht maar bij Bol kun je altijd terecht. Meer informatie.


Geplaatst op 30 juni 2017 in Thuis aan de keukentafel, Verhalen uit de praktijk:
Share on Facebook188Pin on Pinterest4Tweet about this on Twitter0

Abonneer je op mijn blog en ontvang de laatste berichten in je mailbox.

Op blog abonneren Reageer op dit bericht

Abonneer je op mijn blog

* = verplicht veld

Schrijf hier je reactie op dit bericht.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer berichten in Thuis aan de keukentafel