Filosoferen met kleuters

“Water kun je niet tellen want de druppels zitten aan elkaar geplakt.”

In bovenstaand filmpje zie je allemaal kindertekeningen. De opdracht was: teken iets wat ontelbaar is. Kinderen denken hierdoor al tekenend na over vorm en materie van de dingen om hen heen. Is dat wat je wilt tellen wel zichtbaar én te onderscheiden in losse, telbare stukjes? Water kun je niet tellen bijvoorbeeld, want watermoleculen zie je niet. Je kunt het wel meten, met liters, maar meten is geen tellen. Is het te tellen ding wel zichtbaar dan kun je tegen de tijdsfactor aanlopen. Een mensenleven is te kort om alle huizen op de wereld te tellen of er zijn gewoon te veel sterren bijvoorbeeld.

Een ander probleem is   Lees meer

Geplaatst op 4 juni 2015

Filosoferen met kleuters: Poes is niet dom!

ill1 Poes achter op de fietsOp een Groningse basisschool werd gefilosofeerd naar aanleiding van het verhaal ‘Poes is niet dom’. Het verhaal gaat over Job die zijn kat Hobbes mee naar school neemt omdat het dier niet zo slim is. Het blijkt voor Hobbes niet mee te vallen om nieuwe dingen te leren. Hoe kan dat? De kinderen uit deze groep dachten overigens dat filosoferen heel moeilijk is en dat ze het niet konden, maar proberen wilden ze het wel. Dus dachten ze om te beginnen na over de vraag wat een poes wel of niet kan leren. Een verslagje:

Lees meer

Geplaatst op 11 mei 2015

Praatplaatjes – filosoferen met jonge kinderen

  • promo doosje kleinIs een baas altijd de baas?
  • Met wie kun je vrienden zijn?
  • Wie en wat kan denken?

Zomaar wat vragen waarover je kunt filosoferen met kleuters. Het zijn vragen uit de nieuwe kaartenset Praatplaatjes, speciaal ontwikkeld om te filosoferen met jonge kinderen. Praatplaatjes is de opvolger van de succesvolle Praatprikkels die al bijna aan haar zesde druk toe is en bekroond werd met de Berrie Heesenprijs in 2012. Er is veel vraag naar Praatprikkels voor kleuters. Maar jonge kinderen vereisen net een wat andere aanpak en dus werden het geen Praatprikkels maar Praatplaatjes. Op deze manier is filosoferen zeker niet te moeilijk voor ze.

Lees meer

Geplaatst op 27 oktober 2014

Heeft filosofie nut en mag je deze vraag wel stellen?

Group of Children in Circle with Light Bulb‘Zonder filosofie krijg je straks geen baan’ kopte de Volkskrant afgelopen vrijdag 5 september. Auteur Martin Slagter gaat in dit stuk in op een onderwijsvisie die draait om vorming en ontplooiing. Kennis en vaardigheid zijn daarbij belangrijk maar ook het vermogen tot moreel oordelen en kritisch denken. Slagter stelt dat deze identiteitsvorming niet in termen van (economisch) nut te definiëren is. Nu is de vraag wat nuttig is een filosofische kwestie. Paradoxaal genoeg vindt Slagter dit echter een onzinnige, irrelevante vraag want filosofie betekent liefde voor wijsheid en het streven naar wijsheid is intrinsiek waardevol. Heeft filosofie nut of niet?

Lees meer

Geplaatst op 10 september 2014

‘Filosoferen hoef je niet te leren, dat kan iedereen’

nachdenkliches Mädchen vor leerer Schultafel‘Nooit,’  is het antwoord van de kleuters van een Groningse basisschool in Beijum op de vraag of je ooit klaar bent met leren. Ze denken ook na over wát je allemaal kunt leren. En dat is veel, heel veel, want alles weten en alles kunnen is onmogelijk. Het zou ook best saai zijn, want dan heb je niks meer te leren en het is bijvoorbeeld heel leuk om te leren fietsen. Toch zijn er dingen die je niet hoeft te leren. Die gaan vanzelf. Zoals met je ogen knipperen.

Lees meer

Geplaatst op 2 juli 2014

Kleuters filosoferen over de binnenkant en de buitenkant

Kinderen komen soms tot verrassende antwoorden.Door met kleuters te praten, ga je de wereld vanzelf weer met andere ogen bekijken. Dit keer wordt er gefilosofeerd over de binnenkant en buitenkant.  Eerst keren we (figuurlijk natuurlijk) de aarde, de school, een tas, een kist en een hond binnenstebuiten om vervolgens te overdenken wat belangrijker is, de buiten- of de binnenkant. En dan blijkt de buitenkant toch belangrijker.

Lees meer

Geplaatst op 18 juli 2012

Kleuters kunnen prima filosoferen

Er zijn voor- en tegenstanders van filosoferen met kleuters. Bezwaren zijn bijvoorbeeld dat kleuters niet logisch kunnen denken, dat ze teveel fantaseren odat ze niet in staat zijn tot abstract denken. Ik denk juist dat kleuters de beste filosofen zijn omdat ze nog niet vast zitten in kennis.

Natuurlijk heb je met kinderen van deze leeftijd andere gesprekken dan met bovenbouwers maar als je goed luistert zit er toch meer logica en diepgang in een gesprek dan op het eerste gezicht het geval lijkt te zijn. Misschien is het wel meer een kwestie van bereid zijn de uitspraken serieus te nemen.

Lees meer

Geplaatst op 5 juli 2012

Kun je vrienden worden met een bloem?

Berrie BeerDeze beer, dat is Berrie. Berrie Beer heeft altijd een hoop vragen in zijn kop. Zoals ‘Heeft een ijsbeer het wel eens koud?’, ‘Kun je vuur vangen?’, ‘Vindt een zwaan zichzelf mooi?’, ‘Zou de zon ook wel eens een dagje niet op kunnen komen?’. Het gaat maar door in zijn hoofd. Gelukkig heeft hij ook een vriend aan wie hij alles wat hij bedenkt en zich afvraagt kan vertellen. Dat is Bloem. Bloem is de beste vriend van Beer tot er een meisje tegen hem zegt: maar dat kan helemaal niet…

Lees meer

Geplaatst op 15 juni 2012