Het zelfbeeld van kinderen: “Ik ben slim” “Ik ben niet zo slim”

← Terug naar overzicht -

slim2 slim1

Ik ben slim. Ik ben niet zo slim, schreven twee kinderen in een ik-gedicht. Uit zichzelf, onafhankelijk van elkaar. Hoe komen deze kinderen aan dit zelfbeeld? Is dat het resultaat van het onderwijs in Nederland? En om wat voor slimheid gaat het hier? Is dit de meetbare cito-slimheid? Waarschijnlijk wel want creativiteit, sporttalent of filosofisch talent bijvoorbeeld worden op school niet expliciet gemeten of geroemd. Dit leidt soms tot ontluisterende situaties. Twee voorbeelden:

Op een school moest ik kinderen selecteren voor de filosofieklas. Ik ging met alle kinderen uit de bovenbouw in kleine groepjes filosoferen. Ik wist niets van hun achtergrond. Ik koos er een aantal uit die uitblonken in filosofisch talent. Wat bleek, dit waren precies de zwakke leerlingen. Leerlingen die waarschijnlijk ook van zichzelf denken dat ze niet slim zijn. Terwijl ze dus wel sterke kanten in hun denken hebben. Ze kunnen bijvoorbeeld onbepaald denken, hebben openheid van denken, vertonen tentatief gedrag en zijn in staat hun ideeën te beredeneren en beoordelen en te redeneren met anekdotes uit hun leven. (*)

Tijdens een dichtles lees ik een bijzonder en origineel gedicht dat een jongen in die les geschreven heeft en complimenteer hem daarmee. Zegt hij: “Echt? Maar ik ben dyslectisch. Ik ben slecht in taal.”

Ik vind het treurig als kinderen opgroeien met ideeën over zichzelf als ‘ik ben slecht in taal’ en ‘ik ben niet zo slim’ terwijl het helemaal niet zo zwart-wit ligt. Wie vindt dit ook? Moeten we daar niet iets aan doen met zijn allen? En vooral hoe gaan we dat doen?


(*) In het onderzoek van Thecla Rondhuis naar filosofisch talent is meer te lezen over dit soort denkkwaliteiten.

Ik schreef eerder over dit onderzoek in het blog: ‘Hoe anekdotes filosofisch kunnen zijn’. Dit gaat over Ricardo die met zijn anekdotes over rotjes en paarden altijd een interessante wending aan het gesprek wist te geven.

Wil je kijken of jouw kinderen filosofisch talent hebben? Gebruik dan een van de producten om met kinderen te filosoferen.

  •  
  •  
  •  
  •  

Geplaatst op 21 juni 2016 in Denken over onderwijs, Inspiratieblogs

Op filosofiejuf.nl vind je tips, materialen en inspiratie om te gaan filosoferen met kinderen.


Lies: "wat een heerlijke site is dit om in rond te neuzen!"

Schrijf je in en ontvang het gratis startpakket en toegang tot de downloads:


Abonneer je op dit blog

* = verplicht veld

2 gedachten over “Het zelfbeeld van kinderen: “Ik ben slim” “Ik ben niet zo slim”

  1. Olga de Groot

    Ha Fabienne,
    Goed dat je dit soort dingen benoemd. Ik herken veel ervan. De kinderen die moeite hadden tijdens de lessen op school waren bij de Jonge Onderzoekers vaak kinderen met de Gouden Handjes. Geen gedragsproblemen meer. Geen gestuiter zoals in de klas.

    Ik kan maar een conclusie trekken: we beoordelen te smal in Nederland, het curriculum is niet creatief genoeg (meer) zodat talenten zichtbaar worden. Te weinig uitdagende doe en maak dingen waar kinderen echt trots op kunnen zijn. Het is 50 A4tjes per jaar tekenen die in de prullenbak belanden ipv echte werkstukken waar kinderen na 50 jaar nog trots op zijn.

    In de basisschoolperiode hebben mijn kinderen eigenlijk geen noemenswaardige 3D projecten gedaan om ook het denken te stimuleren. In die zin hebben Techniek en filosoferen raakvlakken. Je doet een beroep op een ander deel van de hersenen.. Techniek op de lagere school betekent tegenwoordig vaak een Powerpoint maken op de computer. Maar het ontwikkelen van ruimtelijk inzicht en creativiteit is nodig in een R&D omgeving. Als dat is wat we in Nederland ambiëren, moet het roer radicaal om en wel voor het 10e levensjaar positieve ervaringen met techniek. Trouwens Techne=Grieks voor Kunst. Techniek met een grote K dus wat mij betreft. En een grote B, breed. Techniek houdt niet op bij timmeren en elektronica, maar ook olieverf, materiaalkunde, werken met stoffen etc. Als daar dan ook nog de D van Duurzaam bij staat, dan zijn we helemaal toekomstgericht bezig.
    Succes met je lessen.

    Reageren
    1. filosofiejuf Bericht auteur

      Dank voor je reactie, Olga. Bij techniek is inderdaad ook nog veel winst te behalen. Bijvoorbeeld met meer concentretische leermodellen zoals het Technasium. Leren denken is meer dan kennis reproduceren.

      Reageren

Schrijf hier je reactie op dit bericht.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer berichten in Denken over onderwijs