4 maart 2013

Susannah: “Een bloemkool leeft eigenlijk wel op eenzelfde manier als een mens, hij eet waardoor hij kan leven, hij drinkt waardoor hij kan leven, hij kan groeien.”
Lycke: “Nee, hij leeft niet want hij kan niet bewegen.”
Luc: “Dus als het beweegt dan leeft het?”
Monte: “Dan zou sneeuw ook leven en dat klopt niet.”
Susannah: “Nee, sneeuw valt!”

Vergelijken is een krachtig middel om tot nieuwe kennis te komen doordat je kennis die je al hebt, kunt gebruiken. Precies zoals de kinderen doen in bovenstaand voorbeeld. Uit onderwijskundig onderzoek blijkt ook… 

…dat ‘’het identificeren van overeenkomsten en verschillen’’ een ‘’denkhandeling is die de kern vormt van alle leren’’ (Marzano, 2010, p 15).
Het is dus belangrijk kinderen te leren hoe je door te vergelijken dingen uit kunt zoeken. Dat kan heel goed door regelmatig met kinderen te filosoferen. Bijvoorbeeld door na te denken over de vraag of een geplukte bloemkool nog leeft. Een groep kinderen, 8 en 9 jaar, uit een plusklus beantwoordde de vraag door de bloemkool te vergelijken met een mens:

• De bloemkool leeft, want hij groeit en hij is een plant en een plant leeft.
• Nu leeft hij niet meer want zijn wortels zijn weggehaald want als je benen of armen van je afgesneden wordt dan leef je ook niet meer.
• Jawel! Met ampulatie of zie iets.
• En een bloem dan, een bloem in een vaas, die hebben ook geen wortels meer.
• Nou, die groeien nog even door maar ik denk niet dat die daar dan een prettige tijd heeft. Die zijn dan half dood.
• Maar als wortels een soort benen zijn dan leef je nog wel. Want als je benen eraf zijn kun je nog leven. Maar als je hoofd eraf gehakt wordt dan leef je niet meer.
• Bij de bloemkool hebben ze het heel voorzichtig gedaan maar als ze bij jou opeens heel wild je been eruit trekken dan ga je ook dood.
• Niet meteen, dat duurt even.
• Dan kan het bij de bloemkool toch ook wel even duren?
• Je kan het vergelijken met je hoofd afsnijden, dan leef je nog heel eventjes maar dan ga je wel erg snel dood.
• Wortels zijn er om voeding naar binnen te krijgen en benen niet dus dat is toch anders. Dus je moet het vergelijken als een mens niet meer kan eten. Je kan nog wel doorleven maar niet heel lang. Dus nu leeft hij nog wel, maar over een paar dagen niet meer.

En zo kwamen de kinderen door te vergelijken tot een zinnige conclusie.

—————————————————-

Ook thuis filosoferen met je kinderen of met je leerlingen in de klas?
Dat kan met de Praatprikkels: 50 vragen om te filosoferen met kinderen.

Met de online workshop ‘filosoferen met je (klein)kind’ van de Libelle Academy leer je hoe je tot een filosofisch gesprek komt.