Recensie: Filosofie van de kinderjaren

← Terug naar overzicht -

cover-filosofie-van-de-kinderjarenIn ‘Filosofie van de kinderjaren’ houdt Matthews een interessant en verrassend pleidooi om het kind serieuzer te nemen dan over het algemeen gedaan wordt. In elk hoofdstuk zet hij kanttekeningen bij algemeen geaccepteerde ideeën over kinderen. Zo wordt de ontwikkelingstheorie van Piaget met een kritisch en filosofisch oog ter discussie gesteld net als de fases van de morele ontwikkeling uit Kohlbergs theorie.

Het gevaar van denken in dit soort klassieke modellen van de ontwikkeling van het kind is volgens Matthews dat je het filosofische denken van kinderen niet ziet of herkent. De modellen zijn soms zo zwart wit dat ze de suggestie wekken dat kinderen niet tot filosoferen in staat zijn. Matthews laat zien dat dit onterecht is. Hierbij gebruikt hij mooie citaten en fragmenten uit filosofische gesprekken met kinderen.

Waarde van je jeugd

Na Piaget en Kohlberg wordt o.a. ingegaan op de waarde van de kinderjaren. In hoeverre zijn de kinderjaren onderdeel van een volwassen persoonlijkheid en hoe serieus zijn die kinderjaren dus te nemen. Je kunt je je babytijd niet herinneren, betekent dit dat je babytijd geen onderdeel is van je persoonlijkheid? Hetzelfde geldt voor de peutertijd. Of kun je hierbij uitgaan van de verbindingstheorie? Toen je vier was kon je je herinneren hoe je was toen je drie was en toen je drie was kon je je herinneren hoe je was toen je twee was. Zo zou je persoonlijkheid toch verbinding hebben met je vroegste levensjaren. Interessant om op die manier na te denken over de waarde van je jeugd. Een waarde die misschien wel herzien moet worden.

Praten over de dood

Als het gaat om praten over de dood worden kinderen vaak evenmin serieus genomen. Het onderwerp wordt angstig gemeden. Toch kunnen kinderen heel goed denken over de dood. Voor ernstig zieke en terminale kinderen is het juist belangrijk om te praten over de dood. Het is vaak de volwassene die hier niet mee om kan gaan. Volwassenen zouden daarom hun angsten over dit onderwerp moeten overwinnen.

Kinderkunst

Matthews heeft ook ideeën over hoe je kinderen in kinderboeken serieuzer kunt nemen namelijk door op een directe en eenvoudige manier moeilijke vragen naar voren te brengen in een verhaal. Van de kinderboeken stapt Matthews naar kinderkunst en sluit daarmee het boek met stof tot nadenken af.  Hij gaat uitgebreid in op de vraag waarom er geen kunst van kinderen in musea hangt. Bij deze onderzoeksvraag stuit hij erop dat de volwassen periode uit een mensenleven het hoogste aanzien heeft. De kinderjaren en de ouderdom zijn als het ware inferieur. Matthews heeft begrip voor deze visie maar vindt het ook jammer. Juist de naïviteit van kinderen doet ze uitblinken in kunst. Hij trekt vervolgens een verrassende analogie met kinderfilosofie. Ook in filosofie blinken kinderen uit door hun naïviteit. Kortom kinderen zouden serieuzer genomen moeten worden in hun denken.

De autonomie van het kind

‘Filosofie van de kinderjaren’ is een van de eerste boeken die ik las over filosoferen met kinderen. Ik herkende hierin destijds alle redenen die ik zelf had om met kinderen te gaan filosoferen. Ik ben ervan overtuigd dat kinderen veel serieuzer genomen mogen worden en meer autonomie in hun jeugd aan kunnen dan hen over het algemeen gegeven wordt. Nu ik het boek na een aantal jaren heb herlezen voel ik me wederom aangemoedigd om door te gaan met filosoferen met kinderen. Daarom hoop ik dat veel ouders en leerkrachten het gaan lezen en zich ook geïnspireerd zullen voelen.

‘Filosofie van de kinderjaren’ is te koop in de webshop.

Filosofie van de kinderjaren
Gareth B. Matthews
ISBN: 9789060699935
Uitgeverij: Lemniscaat

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Geplaatst op 12 november 2016 in Recensies boeken rondom kinderfilosofie

Op filosofiejuf.nl vind je tips, materialen en inspiratie om te gaan filosoferen met kinderen.


Lies: "wat een heerlijke site is dit om in rond te neuzen!"

Schrijf je in en ontvang het gratis startpakket en toegang tot de downloads:


Abonneer je op dit blog

* = verplicht veld

Schrijf hier je reactie op dit bericht.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *