Recensie: Kan een bloemkool denken?

← Terug naar overzicht -

cover-kan-een-bloemkool-denkenIn ‘Kan een bloemkool denken?’ zet Jan De Bas filosoferen met kinderen in een theoretisch pedagogisch kader. Vanuit verschillende onderwijskundige modellen toont hij aan dat filosoferen met kinderen in het basisonderwijs past. Dit heeft hij uitvoerig en kundig gedaan en het is zeker interessant om eens op die manier naar filosoferen met kinderen te kijken. Tegelijkertijd zou het jammer zijn als filosoferen met kinderen op deze manier zijn bestaansrecht moet verkrijgen aangezien de activiteit juist ook waarde heeft doordat het in sommige opzichten afwijkt van standaardmodellen en theorieën. Zoals de ruimte voor het vrije denken en verwondering over het leven die erdoor ontstaat.

Dit theoretische kader dat Jan de Bas uiteenzet, maakt dat het boek vooral een studieboek is geworden. Ik zie het zeker gebruikt worden op pabo’s die filosoferen met kinderen een serieuze plek willen geven in het curriculum. Leerkrachten die vanuit de praktijk willen kennis maken met filosoferen met kinderen zoeken wellicht meer iets waarmee ze meteen aan de slag kunnen.

Serie lessen

Genoemde theoretisch verhandeling beslaat het eerste deel van het boek. In het tweede deel vind je een serie lessen. Deze zijn onderverdeeld in lessen voor de onderbouw en de bovenbouw. Het is onduidelijk waarom de middenbouw ontbreekt. Over het algemeen vereisen de lessen een hoog denkniveau. Het kind wordt hierin haast opgeleid tot een academisch filosoof (in spé). Ook hier mis ik de ruimte voor verwondering en het vrije denken. Er had wat meer speelsheid en lichtheid in de lessen gemogen. Het is vooral het ontwikkelen van het systematische denken dat centraal staat.

Moeilijkheidsgraad

De lessen zijn over het algemeen vrij moeilijk voor het basisonderwijs. Dat geldt zeker voor de lessen voor de onderbouw. Zo worden er veel schrijfopdrachten gegeven terwijl kinderen op deze leeftijd niet of nauwelijks kunnen schrijven. Een ander voorbeeld van de moeilijkheidsgraad is dat in een bepaalde les wordt gesuggereerd een filmpje over asociaal gedrag te laten zien. Hierin spelen middelbare scholieren een rol die asociaal gedrag vertonen zoals bellen bij de kassa en kauwgom onder hun schooltafeltje plakken. Dit past niet echt bij de leefwereld van kleuters.

Eigenlijk zijn de meeste lessen in het algemeen geschikter voor gebruik op de middelbare school. Als dat de doelgroep was geweest, zou ik de lessen als goed beoordelen. Dan is het echt een methode om scholieren systematisch te leren denken.

Leuke ideeën

Natuurlijk haal je uit elk boek ideeën om zelf mee aan de slag te gaan. Naast een aantal klassiekers zoals het viertafelgesprek ‘Wat is echt?’ en vragen rondom een bloemkool zitten er een aantal aardige denkactiviteiten in zoals het schrijven van een ‘zelfje’ (een elfje over jezelf) bij een les over identiteit. En denkopdrachten als ‘denk een minuut aan niks’ en ‘denk een minuut aan alles’ om vervolgens gezamenlijk te evalueren hoe dat ging.

Werkvormen

Zeer nuttig is het hoofdstuk waarin een groot scala aan werkvormen wordt beschreven. Hier kun je zeker inspiratie uit halen. Kortom het boek heeft pluspunten, maar is behoorlijk theoretisch en zal daardoor niet bij iedereen in de smaak vallen.

Kan een bloemkool denken?
Lessen in filosoferen
Jan de Bas
ISBN: 9789492398000
Uitgeverij Acco

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Geplaatst op 19 november 2016 in Recensies boeken rondom kinderfilosofie

Op filosofiejuf.nl vind je tips, materialen en inspiratie om te gaan filosoferen met kinderen.


Lies: "wat een heerlijke site hebt u om in rond te neuzen!"

Schrijf je in en ontvang het gratis startpakket en toegang tot de downloads:


Abonneer je op mijn blog

* = verplicht veld

2 gedachten over “Recensie: Kan een bloemkool denken?

  1. Jan de Bas

    Hallo wijsgerige lezer,

    Ik werk op dit moment met het boek in de groepen 5 t/m 8.
    Het is gek het over je eigen boek te schrijven:
    het is voor de praktijk – zo lijkt het – een onuitputtelijke bron.
    Je kan er heel wat lesmomenten uithalen.
    Ik merk ook nu: word geen slaaf van het boek.
    Gebruik het boek als opmaat,
    al merk ik in sommige lessen dat je de lijn uit het boek precies kan volgen.

    Dit commentaar werd geschreven door Jan de Bas,
    die behalve auteur van dit boek, ook zo nu en dan als schoolmeester
    door het leven gaat.

    😉

    Jan de Bas

    Reageren

Schrijf hier je reactie op dit bericht.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Meer berichten in Recensies boeken rondom kinderfilosofie