Denkprikkels


Een filosofisch gesprek kun je opstarten met een denkprikkel. Dat kan van alles zijn, een activiteit, een verhaal, een gedicht, een schilderij, een actualiteit, etc. Als het maar gedachten op gang brengt; een verwondering of verwarring waardoor de kinderen denken ‘hé, dat is gek, hoe kan dat?’

Filosoferen met sciencefiction

Filosofen doen graag gedachte-experimenten. In een gedachte-experiment bedenk je een situatie die niet echt bestaat, maar je doet even alsof dat wel zo is. Daarna ga je verder nadenken over wat die situatie voor de mens voor gevolgen kan hebben.

Eigenlijk zijn sciencefiction verhalen ook gedachte-experimenten. In deze verhalen wordt gespeeld met een idee rondom een verandering in de wereld zoals wij die kennen. Vervolgens wordt bedacht wat dat voor de mens zou betekenen. Sciencefiction zit daardoor als vanzelf vaak vol filosofische en vooral ethische vragen. Heel interessant dus om zo’n verhaal te gebruiken als start voor een les en na het voorlezen te gaan filosoferen.

Lees meer

Geplaatst op 11 september 2019

Burgerschapsvorming: laat kinderen zelf een spel maken en ga hierover met ze in gesprek

Als je kinderen zelfstandig een spel laat bedenken wordt hun creativiteit gestimuleerd. Kinderen hebben er ook veel lol in. Leuke opdracht dus, maar nog interessanter aan deze opdracht is dat de kinderen al spelende een mini politiek systeem opzetten. In het ene groepje wordt over de spelregels uitgebreid vergaderd, in het andere groepje staat een dominante leider op en in weer een ander groepje gaat het spontaan en vanzelf. Deze observaties zijn prachtig discussiemateriaal en levert een mooi lesje burgerschapsvorming op. Lees meer

Geplaatst op 12 juni 2018

Anders in gesprek met kinderen: is gamen beter dan lezen?

In dit filmpje wordt gesteld dat gamen veel beter is voor kinderen dan lezen. Een interessante gedachte, haaks op de gangbare gedachte dat gamen slecht en lezen goed is. Praat er eens over met je klas, kinderen, leerkrachtenteam of andere ouders. Lees meer

Geplaatst op 24 april 2018

Anders in gesprek met kinderen: denk eens binnen de kaders!

‘Buiten de kaders’ denken is al heel lang in. Zo in, dat ‘binnen de kaders’ kijken ‘buiten de kaders’ kijken wordt.  ‘Buiten de kaders’ kijken is zelfs zo’n cliché geworden dat als je op ‘binnen de kaders’ googelt je alsnog hits krijgt voor ‘buiten de kaders’. Alsof dat wel een typefout moest zijn en Google zo behulpzaam is om dat te corrigeren. Een extra reden om alles eens eigenwijs en strikt ‘binnen de kaders’ te gaan bekijken! Lees meer

Geplaatst op 12 april 2018

Anders in gesprek met kinderen: filosoferen over verboden woorden

Verboden woorden

Viezigheid is een soort griezelen en griezelen is, zo hebben we in de laatste Kinderboekenweek geleerd, ook een beetje leuk. Volwassenen vinden het niet altijd zo grappig. Maar bedenk dan: het bezit van de zaak is het eind van het vermaak oftewel als je als volwassene toestemming geeft voor een weekje viezigheid dan is de lol er snel af. Dus: geen ‘bah, wat vies!’ maar ‘leuk, lekker vies!’. Lees meer

Geplaatst op 16 maart 2018

Anders in gesprek met kinderen: is iets kunst zodra je het in een museum zet?

Het kinderboek ‘Kunst?’ van Ted van Lieshout mag niet ontbreken op dadadenken.nl want het gaat over dadaïst Marcel Duchamp en zijn kunstwerk ‘De fontein’ oftewel de omgekeerde toiletpot. Nog altijd verbazen mensen zich over dit kunstwerk en juist daarom is het zo geslaagd. Het zet je aan het denken over kunst. En dat kan dus ook met kinderen. Lees meer

Geplaatst op 12 maart 2018

Anders in gesprek met kinderen: maak een lelijke tekening

opdracht maak een lelijke tekening8Hoor je ook wel eens kinderen roepen: “Deze is mislukt!” en dan boos hun tekenpapier verfrommelen. Of zie je ook vaak kinderen eindeloos naar hun papier staren? Geef dan eens de tekenopdracht: maak een lelijke tekening. De eerste keer dat ik deed was in een groep 2. Het effect was wonderlijk! Lees meer

Geplaatst op 27 februari 2018

Anders in gesprek met kinderen: waar kun je allemaal van houden?

Het is normaal om van mensen te houden maar als je heel erg veel van een ding zou houden, zouden we het vreemd vinden. Het zou absurdistisch zijn… maar absurdistisch is leuk! Laat dus de kinderen een liefdesbrief aan een voorwerp schrijven. Een leuke start voor een bijzonder gesprek met kinderen. Lees meer

Geplaatst op 12 februari 2018

Wat moet ik doen? Dilemmakaarten geven antwoord

DilemmakaartenNee, het zal in alle opzichten tegenvallen.
Ja, dit is het moment.
Nee, het zal je ongelukkig maken.
Ja, het zal je genezen.

De ja-maar dilemmakaarten lossen elk dilemma op een grappige manier op. Zo wordt leren wat dilemma’s zijn een stuk leuker. Plus het levert gespreksstof op! Lees meer

Geplaatst op 12 januari 2018

Anders in gesprek met kinderen: kun je alle woorden ergens opplakken?

Taal is soms best abstract. Bij sommige woorden hoort een concreet aanwijsbaar en zelfs aanraakbaar ding, maar bij heel veel woorden niet. Door deze oefening met stickerwoorden laat je kinderen dat verschil ervaren. Tegelijk prikkel je ook hun creatieve vermogen om de niet-stickerwoorden toch ergens op te plakken. Zo kun je met kinderen in gesprek gaan over taal. Lees meer

Geplaatst op

Anders in gesprek met kinderen: mag je van jezelf houden?

Je zit je hele leven 24/7 met jezelf opgescheept. Dan zou het logisch zijn als je ook heel veel van jezelf houdt. Maar dat is not done. Maar waarom eigenlijk? Waarom zou je geen liefdesbrief aan jezelf mogen schrijven? Misschien is dat juist wel heel gezond. Lees meer

Geplaatst op 12 december 2017

Anders in gesprek met kinderen: zet gewoon ergens een stip!

Ik ben niet creatief! Geen kind zou dat over zichzelf mogen zeggen want het is zelden waar. Creativiteit is namelijk veel breder dan goed tekenen en knutselen. Het is een idee dat je onderuit kunt halen met het boek ‘De stip’ om vervolgens na te denken over de vraag: kan een stip kunst zijn? Lees meer

Geplaatst op 12 april 2017

De denkprikkel: een zaadje waar iets moois uit groeit

zaadjeBij de start van een nieuwe filosofiegroep begon ik met een mindfulnessoefening waarbij alle zintuigen gebruikt moesten worden. Na deze denkprikkel mochten de kinderen bijpassende filosofische vragen bedenken waarover we in gesprek konden. De kinderen vonden deze beginoefening erg leuk.

Eline (8) vroeg of we elke les zo’n denkprikkel zouden gebruiken. Dat is dus zo. ‘Elke les begint met iets wat je aan het denken zet,’ leg ik uit. ‘Dat kan een verhaal zijn, of een foto, een filmpje, een activiteit, van alles.’

‘Oh,’ zegt Hannah (7), ‘dus die denkprikkel dat is eigenlijk een soort zaadje waar iets moois uitgroeit.’ Lees meer

Geplaatst op 23 april 2012