Blogalert


Filosoferen met kinderen over boeken en verhalen

Voorlezen wordt nog leuker als je na afloop met de kinderen gaat filosoferen. Maar, hoe doe je dat? In dit blog lees je hoe je filosofische thema’s in boeken herkent en krijg je tips over hoe je daar vervolgens over kunt filosoferen.

Lees meer

Geplaatst op 2 oktober 2019

Wat is het verschil tussen levensbeschouwing en filosofie?

Met gratis gedicht om een gesprek te starten, levensbeschouwelijk dan wel filosofisch 🙂

Het verschil tussen levensbeschouwing en filosofie roept nogal eens discussies op tijdens de workshops die ik geef. Sommige cursisten vinden dat er geen verschil is en sommige vinden van wel. Ik hoor bij de laatste groep. Het belangrijkste verschil is volgens mij dat in een filosofisch gesprek steeds expliciet de ratio wordt aangesproken. Daarom blijf je steeds elk antwoord bevragen. In een levensbeschouwelijk gesprek mag je ook niet-rationele argumenten geven. Dit soort ideeën worden dan gedeeld zonder deze kritisch te bevragen. Lees meer

Geplaatst op 21 september 2019

Filosoferen met sciencefiction

Filosofen doen graag gedachte-experimenten. In een gedachte-experiment bedenk je een situatie die niet echt bestaat, maar je doet even alsof dat wel zo is. Daarna ga je verder nadenken over wat die situatie voor de mens voor gevolgen kan hebben.

Eigenlijk zijn sciencefiction verhalen ook gedachte-experimenten. In deze verhalen wordt gespeeld met een idee rondom een verandering in de wereld zoals wij die kennen. Vervolgens wordt bedacht wat dat voor de mens zou betekenen. Sciencefiction zit daardoor als vanzelf vaak vol filosofische en vooral ethische vragen. Heel interessant dus om zo’n verhaal te gebruiken als start voor een les en na het voorlezen te gaan filosoferen.

Lees meer

Geplaatst op 11 september 2019

Recensie: een wonderlijke expeditie van robots

Een wonderlijke expeditie van robots is in alle opzichten een wonderlijk boek en zette mij zeker aan het denken. Niet alleen over de toekomst, de mensheid en robotica, maar ook over de doelgroep: Voor wie is het eigenlijk geschreven? En wat is het eigenlijk voor een boek? Lees meer

Geplaatst op

Gratis lesbrief voor de Kinderboekenweek: De reis & de bestemming

Van 2 t/m 13 oktober is de Kinderboekenweek en gaan alle kinderen in Nederland op reis, waarschijnlijk met de meest bijzondere voertuigen, want het thema is ‘Reis mee!’. Maar… wat is er bij dat reizen eigenlijk belangrijker, de reis of de bestemming?

In een speciale gratis lesbrief van filosofiejuf.nl vind je tips om daar met kinderen over na te denken. Lees meer

Geplaatst op 5 september 2019

Wanneer ben je slim?

Ik mocht een keer op een school voor twee jaar met een filosofieclub aan de gang. Hieraan mochten zo’n twaalf kinderen deelnemen. Geïnteresseerde kinderen mochten ‘solliciteren’ door met mij een filosofisch gesprek te voeren. Op basis daarvan koos ik kinderen die wat mij betreft het duidelijkst filosofisch talent lieten zien. Wat bleek, ongeveer de helft van de kinderen waren zwakke leerlingen. Zo blijkt maar weer dat onze indeling in goede en zwakke leerlingen zijn zwakheden heeft. Want wanneer ben je nou eigenlijk slim? Daar dacht ik over na met een groep kinderen aan de hand van een aantal stellingen.
Lees meer

Geplaatst op 29 augustus 2019

Stinkend rijk: maakt geld gelukkig? – met gratis gelukslessen

Donovan is stinkend rijk maar hij is niet gelukkig. Kan dat? In het kinderboek Stinkend rijk kun je lezen hoe dat zit. Door het verhaal ga je vanzelf nadenken over geluk. Een ideaal boek dus om voor te lezen en met elkaar van gedachten te wisselen over de ingrediënten van geluk. Zeker als je daarbij de gratis 18 gelukslessen gebruikt. Lees meer

Geplaatst op 9 juli 2019

Herken jij ze? De dieseltrein, wartaaldenker, rampdenker, twijfelaar en fantasoof?

Als je samen filosofeert vorm je een onderzoeksgroep. Samen onderzoek je filosofische vragen en thema’s. Hierbij geldt dat hoe diverser de groep is, hoe interessanter de gesprekken worden.  Het liefst heb ik daarom een mix van verschillende denktypes in een groep. Bijvoorbeeld een misschien-denker, een wartaal denker, de snelle (maar ietwat luie) denker, een zo-is-het-nu-eenmaal-denker en de wetenschapsfilosoof. Het is handig om al die types snel te herkennen, dan kun je ze namelijk gericht een beurt geven om het gesprek interessante wendingen te kunnen geven. Daarom dit blog met de leukste denktypes. Met een knipoog uiteraard want mensen indelen gaat meestal nogal kort door de bocht. Lees meer

Geplaatst op 28 juni 2019

Nieuw: Het Onwijs Grote Filosofie Doeboek Op Reis!

Na het grote succes van Het Onwijs Grote Filosofie Doeboek 2018 komt Filosofie Magazine dit jaar weer met een doeboek voor kinderen. Vorig jaar schreef ik over het Doeboek een superenthousiaste recensie omdat ik het een superleuk boek vond. Dit jaar kan ik dat niet doen en dat komt omdat ík dit jaar het doeboek heb geschreven en dan is het toch een beetje raar om te roepen dat het een fantastisch boek is. Lees meer

Geplaatst op 26 juni 2019

En nu is Mars van ons! Maar … Hoe zou jij dat vinden!?

Lars, een van de kinderen uit een Harense klas roept de laatste lessen bij alles: hoe zou jij dat vinden? De rest van de klas slaakt dan nog wel eens een diepe zucht. Toch is het misschien een goede vraag. Hij roept dat namelijk alleen als er een uitspraak gedaan wordt waar iets moreels schuurt. De opmerking ‘hou zou jij dat vinden?, zet iedereen dan toch aan het denken. Over hoe we met de planeet Mars moeten omgaan bijvoorbeeld. Lees meer

Geplaatst op 25 juni 2019

Kunnen varkens kunst maken?

Sommige filosofen vinden dat het nut van kunst vooral ligt in het feit dat je door het kijken naar kunst gaat nadenken over de vraag wat kunst is. Daarom bekijk ik met kinderen af en toe kunstwerken die tot opspraak hebben geleid, zoals de werken van Karel Appel.
‘Dat is kleuterwerk,’ was de eerste reactie van een groep kinderen uit Appingedam.
‘Ik vind dat onbeschoft,’ zei Mira zelfs. Lees meer

Geplaatst op 27 mei 2019

Hoe laat je kinderen zeggen wat jij graag wil?

Een groep kinderen denkt na over wat mooi en wat lelijk is. We komen ook op het onderwerp mooie en lelijke mensen. Stiekem wil ik dan dat de kinderen zeggen dat het niet om de buitenkant gaat maar om de binnenkant. In zo’n situatie is het verleidelijk om je inhoudelijk met het gesprek te gaan bemoeien. Bijvoorbeeld door je eigen mening te geven of door vragen te stellen waarbij uit de formulering doorschijnt wat jij eigenlijk wil horen. Dit lijkt een goed idee omdat je de kinderen iets goeds wil laten denken maar eigenlijk bereik je hier alleen maar mee dat kinderen sociaal wenselijke antwoorden gaan geven. Dit klinkt dan goed maar zegt niets over hoe het kind er zelf over denkt. Je bereikt er dus eigenlijk niets mee. Bovendien … wie bepaalt wat goed is om te denken? Lees meer

Geplaatst op 11 april 2019