Betere vragen leren stellen door lekker te lezen in de zomervakantie

← Terug naar overzicht -

Filosofische kinderboekenOm te filosoferen met kinderen hoef je zelf niet perse verstand te hebben van filosofie. Maar het is wel handig! Als je weet over wat voor soort vragen filosofen in de geschiedenis hebben nagedacht weet je ook welke onderwerpen interessant zijn om over te filosoferen. Bovendien wordt het dan makkelijker voor je om goed door te vragen. Drie voorbeelden:

Kennisfeitje Aristoteles

Als je bijvoorbeeld weet dat Aristoteles zei dat alles een doel heeft, luister je anders naar uitspraken van kinderen. Aristoteles zei: alles in de natuur lijkt een doel te hebben.  Een goed leven, dacht hij, is daarom een leven waarin je je natuurlijke doel nastreeft.

Gespreksvoorbeeld: kunnen vaatwassers in de natuur genieten?

Kinderen dachten na over de Denkdobbelvraag: kunnen vaatwassers in de natuur genieten? Een meisje zei: ‘Ik denk het niet want een vaatwasser is gemaakt om te wassen dus dan kunnen ze in de natuur niet genieten.’ Als je dan op de hoogte bent van Aristoteles doeltheorie, komen er meteen vragen in je op als:

– Kun je alleen genieten als je doet waar je voor gemaakt bent?
– Geldt dat ook voor mensen?
– Hoe weet je als mens waar je voor gemaakt bent?
Etc.

Kennisfeitje Solipsisme

Solipsisme is het geloof of de filosofie dat er maar een enkel bewustzijn bestaat: dat van de waarnemer. Het hele universum en alle andere personen waarmee gecommuniceerd wordt bestaan slechts in de geest van de waarnemer. (bron: wikipedia)

Gespreksvoorbeeld: wat kun je zeker weten?

Op de vraag wat je zeker kunt weten antwoordde een jongen: ‘Ik weet zeker dat mijn broertje bestaat.’

Denkend aan het solipsisme zou je nu bijvoorbeeld kunnen vragen:

– Weet je dat echt zeker? Zou hij ook alleen in je fantasie kunnen bestaan?
– Zou alles om je heen alleen in je fantasie kunnen bestaan?
– Kun je bewijzen dat het niet zo is?

Deze vragen resulteerde bijvoorbeeld in deze overpeinzingen:

‘Waar je van overtuigd bent, dat zie je. Als je denkt dat alle honden agressief zijn en je ziet een hond dan zie je gewoon een agressieve kop met gemene ogen.’
‘Misschien zien we alles om ons heen wel omdat we ervan overtuigd zijn dat het er is. Dan geloven we zo hard dat daar een muur staat, dat we die muur ook voelen.’
‘Misschien bestaat er wel helemaal niks, alleen ik en bedenken mijn hersenen de rest.’

In dit gesprek werden de kinderen echte filosofen! Ze speelden met gedachten en onderzochten hoe ver je daarin kunt gaan.

Kennisfeitje Sartre

“Wij zijn onze keuzes,’ zei Sartre. Hij bedoelde daar simpel gezegd mee dat hoe extreem de omstandigheden ook zijn, je altijd vrij bent om te kiezen wat je daarmee doet.

Gespreksfragment: wie is de baas over je leven?

In een gesprek dat startte met de vraag ‘wie is de baas over je leven?’ zei Luuk op een gegeven moment:

‘Je bepaalt toch zelf wat je wel of niet doet. Je doet wat je zelf kiest.’

Als je weet dat het motto van Sartre ‘wij zijn onze keuzes’ is, zou je hierbij makkelijk vervolgvragen kunnen bedenken. Bijvoorbeeld:

– Kun je dat altijd zelf bepalen?
– Je kunt toch ook gewoon pech in je leven hebben. Dan heb je toch niets te kiezen?
– En als de omstandigheden nou heel extreem zijn, zoals in een concentratiekamp, kun je dan nog steeds kiezen?

Kortom om gesprekken te kunnen verdiepen is het handig om de belangrijkste filosofen en filosofische stromingen te kennen. Het is bovendien ook leuk, want filosofie ís leuk! Je hoeft hiervoor geen moeilijke academische boeken door te worstelen. Het kan ook lekker ontspannen met de volgende boeken:

84 namen

84 namen is een spannende detective en een filosofiegeschiedenis in één. Het gaat over Naomi die een filosofiecursus doet. Niet bepaald haar eerste keuze, maar naarmate de achttienjarige Naomi Wijsman meer leert over de geschiedenis van het westerse denken, begint ze steeds duidelijker raakvlakken te ontdekken met haar eigen leven. Meer info.

Grote Gedachten

Het boek vertelt over de lessen van filosofieleraar Swart. Met zijn verhalen over grote filosofen uit onze geschiedenis verandert hij zonder dat hij het weet de levens van de leerlingen in zijn klas. Meer info.

Wat betekent het allemaal?

Lekker dun en vlot geschreven en de belangrijkste denkstromingen komen voorbij. Meer info.

Het dikke denkboek

Het Dikke Denkboek is bedoeld voor kinderen vanaf 12 jaar en verder voor iedereen die iets meer wil weten over filosofie. Een boek vol leuke weetjes en interessante vraagstukken. Er komen 15 hoofdthema’s en filosofen voorbij. Meer info.

Filosoferen aan de keukentafel

Gesprekstips aan de hand van filosofische thema’s die kort en bondig worden ingeleid. Meer info.

Is nergens ergens?

In ‘Is nergens ergens’ worden 31 filosofische thema’s besproken in  een prettige schrijfstijl, Alle filosofische ideeën zijn begrijpelijk uitgelegd en het wordt nergens te zwaar maar is ook nergens te licht. Meer info.

Dacht je dat je dacht

Geen filosofiekennis maar inzicht in denkfouten die mensen maken. Als je ze kent, kun je ook beter doorvragen. Meer info.

 

Inspireer anderen:
  • 22
  •  
  •  
  •  
  •  
    22
    Shares

Geplaatst op 16 juli 2018 in Filosofiejuf blogt:, Hoe moet je filosoferen?

Op filosofiejuf.nl vind je tips, materialen en inspiratie om te gaan filosoferen met kinderen.


Lies: "wat een heerlijke site hebt u om in rond te neuzen!"

Schrijf je in en ontvang het gratis startpakket en toegang tot de downloads:


Abonneer je op mijn blog

* = verplicht veld

Schrijf hier je reactie op dit bericht.

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Meer berichten in Filosofiejuf blogt: