Filosoferen met kleuters

Kinderen tekenen wat er in je hoofd gebeurt als je denkt

Sommige woorden gebruik je dagelijks, maar als je er eens goed over na gaat denken, kun je eigenlijk niet goed uitleggen wat het is. Denk maar eens aan denken. Wat is denken eigenlijk? Daar dacht een aantal kinderen uit groep 2 en 3 over na. Daarna gingen ze tekenen hoe denken er in je hoofd uit ziet. Deze tekeningen en de uitleg van de kinderen zie je in deze film.

Geplaatst op 24 februari 2017

Waarom is water nat? Kleuters over denk- en weetvragen

Kun je aan kleuters uitleggen wat filosofische vragen zijn? Als je vertelt wat het verschil is tussen weet- en denkvragen hebben ze dat verrassend goed door. Ik leg een groep 2 uit Haren uit dat je weetvragen kunt opzoeken in een boek of navragen aan een expert. Denkvragen kun je over na blijven denken. Foutloos delen ze vervolgens de verschillende vragen in de twee categorieën in. We gebruiken daarvoor de vragen van Tapir. Tapir stelt in het boek ‘Waarom waarom?’ van Annemarie Haeringen aan een stuk door vragen. Zoals: ‘Waarom heb ik een vader?’ Lees meer

Geplaatst op 11 februari 2017

Kan niet bestaat niet – verhalen en gedichten om mee te filosoferen met kleuters

Kan niet bestaat niet van Fabien van der Ham

Je krijgt heel ander soort gesprekken met je kind als je na het voorlezen gaat filosoferen. Het boek ‘Kan niet bestaat niet’ is daarvoor een goed begin. Het is een boek met verhalen en gedichten om mee te filosoferen. Met uitgebreide praattips. Voor thuis en in de klas. 

Een slijmerig kusjesmonster in de speeltuin, rivieren van chocomel en slagroomsneeuw, een spin die een katapultweb weeft, een koning die nooit de baas is, een poes die naar school moet, een moeder die in een varken verandert; er gebeuren Lees meer

Geplaatst op 24 november 2016

Recensie: Is het een appel?

cover-is-het-een-appelIn het prentenboek ‘Is het een appel?’ vindt de hoofdpersoon een appel. Hij vraagt zich af of het wel een echte appel is. Het kan best iets anders zijn. Misschien heeft de appel wel alleen een schil en zit daarbinnen helemaal niets. Of misschien is de appel wel een planeet vol marsmannetjes. Of zou de appel op reis zijn en heeft de appel al veel avonturen meegemaakt? De ‘ik’ in dit boek bedenkt allerlei creatieve, grappige en verrassende opties want hij neemt niet zomaar aan dat het rode ding op tafel een appel is. Lees meer

Geplaatst op 21 november 2016

Recensie: tijs en de eenhoorn

cover-tijs-en-de-eenhoornHet met een zilveren griffel bekroonde prentenboek ‘tijs en de eenhoorn’ gaat over Tijs die net is verhuisd en zijn oude huis mist. “Binnen waren wel alle dingen uit het oude huis. Maar het nieuwe huis paste er niet omheen.” Tijs zijn fantasie helpt hem over de heimwee heen. Dit thema is mooi uitgewerkt en heel geschikt om over te filosoferen na het voorlezen. Lees meer

Geplaatst op 20 november 2016

Recensie: Alberts boom

cover-alberts-boomDe aandoenlijke beer Albert heeft een lievelingsboom. Hij kan er heerlijk in slapen. Op een dag schrikt hij wakker van gehuil. Gek genoeg is het de boom die huilt! Albert snapt niet wat er aan de hand is maar hij probeert samen met de andere dieren uit het bos van alles om de boom op te vrolijken. Helaas, niets helpt, zelfs boos worden niet. Uiteindelijk geeft hij de boom een dikke knuffel en vraagt vriendelijk waarom de boom huilt. Tot zijn verbazing krijgt Albert antwoord. Hier neemt het boek een verrassende wending. Lees meer

Geplaatst op 30 oktober 2016

Recensie: Alles wat overblijft

cover-alles-wat-overblijftAlles wat overblijft is een mooi boek dat uitnodigt tot filosoferen over herinneringen. Het gaat over Uil die te veel spullen en te weinig vrienden heeft. Eekhoorn vindt het logisch dat er niemand bij Uil op bezoek komt. Hij vindt het gewoon een troep bij Uil. Uil noemt zijn spullen geen troep maar een verzameling. Bij elk ding hoort een herinnering.  Lees meer

Geplaatst op 29 september 2016

Recensie: de beer die er niet was

cover de beer die er niet was
In het prentenboek ‘De beer die er niet was’ van Oren Lavie staat verwondering centraal. Daarom is het zeer geschikt om tussen het voorlezen door filosofische gesprekjes te hebben met je luisteraars. Lees meer

Geplaatst op 7 juli 2016

Recensie: prentenboek ‘Ik ben Harry Vink’

cover ik ben harry vinkIk ben Harry Vink gaat over een vink die een gestructureerd vinkenleven leidt. Dit gemoedelijke leven wordt af en toe verstoord door hét Beest dat wel eens een vink opeet. Een filosofisch boek, of niet? Lees het in de recensie.

Lees meer

Geplaatst op 28 juni 2016

Gratis lesbrief omdat april de maand van de filosofie is

Altes Foto von SpielzeugautosVeel ouders willen dat hun kind een gastvrij persoon wordt. Vriendjes moeten welkom zijn en je speelgoed moet je als ze komen spelen met hen delen. Maar wat is gastvrij zijn eigenlijk? Hoe ver moet je gaan met die gastvrijheid? Waarom is het goed? En is het verplicht om gastvrij te zijn? Daarover kun je met kinderen filosoferen na het voorlezen van het verhaal ‘De speellijst’ over Jurre die het zo lastig vindt om zijn speelgoed te delen dat zijn vriendje boos wegloopt. Dit verhaal staat in de gratis lesbrief ‘Wat is gastvrijheid?’ Lees meer

Geplaatst op 30 maart 2016

Kun je licht vangen?

schaduwspel

Het is donker in de klas met kleuters. Ze luisteren naar het verhaal ‘Gekke maan’ over Anna en de zon en de maan. Er is alleen een beetje licht van een zaklamp die de letters in het boek leesbaar maakt. De kinderen gniffelen om Anna die midden in de nacht opstaat omdat de zon schijnt. Haar moeder heeft haar namelijk geleerd dat de maan zelf geen licht geeft. Het is de zon die op de maan schijnt. En als de zon schijnt mag Anna opstaan. Dus… Lees meer

Geplaatst op 28 augustus 2015

“Water kun je niet tellen want de druppels zitten aan elkaar geplakt.”

In bovenstaand filmpje zie je allemaal kindertekeningen. De opdracht was: teken iets wat ontelbaar is. Kinderen denken hierdoor al tekenend na over vorm en materie van de dingen om hen heen. Is dat wat je wilt tellen wel zichtbaar én te onderscheiden in losse, telbare stukjes? Water kun je niet tellen bijvoorbeeld, want watermoleculen zie je niet. Je kunt het wel meten, met liters, maar meten is geen tellen. Is het te tellen ding wel zichtbaar dan kun je tegen de tijdsfactor aanlopen. Een mensenleven is te kort om alle huizen op de wereld te tellen of er zijn gewoon te veel sterren bijvoorbeeld.

Een ander probleem is   Lees meer

Geplaatst op 4 juni 2015

Filosoferen met kleuters: Poes is niet dom!

ill1 Poes achter op de fietsOp een Groningse basisschool werd gefilosofeerd naar aanleiding van het verhaal ‘Poes is niet dom’. Het verhaal gaat over Job die zijn kat Hobbes mee naar school neemt omdat het dier niet zo slim is. Het blijkt voor Hobbes niet mee te vallen om nieuwe dingen te leren. Hoe kan dat? De kinderen uit deze groep dachten overigens dat filosoferen heel moeilijk is en dat ze het niet konden, maar proberen wilden ze het wel. Dus dachten ze om te beginnen na over de vraag wat een poes wel of niet kan leren. Een verslagje:

Lees meer

Geplaatst op 11 mei 2015

Praatplaatjes – filosoferen met jonge kinderen

  • promo doosje kleinIs een baas altijd de baas?
  • Met wie kun je vrienden zijn?
  • Wie en wat kan denken?

Zomaar wat vragen waarover je kunt filosoferen met kleuters. Het zijn vragen uit de nieuwe kaartenset Praatplaatjes, speciaal ontwikkeld om te filosoferen met jonge kinderen. Praatplaatjes is de opvolger van de succesvolle Praatprikkels die al bijna aan haar zesde druk toe is en bekroond werd met de Berrie Heesenprijs in 2012. Er is veel vraag naar Praatprikkels voor kleuters. Maar jonge kinderen vereisen net een wat andere aanpak en dus werden het geen Praatprikkels maar Praatplaatjes. Op deze manier is filosoferen zeker niet te moeilijk voor ze.

Lees meer

Geplaatst op 27 oktober 2014