Verhalen uit de praktijk:

fabienMet deze site en dit blog hoop ik volwassenen te enthousiasmeren en inspireren om met kinderen te gaan filosoferen. Abonneer je op mijn blog en ontvang nieuwe berichten meteen in je mailbox.

Dames en heren of reizigers? Genderneutraliteit, wat vinden kinderen er eigenlijk van?

Bestaat genderidentiteit?De laatste maanden is genderneutraliteit nogal eens in het nieuws. De afdeling Kinderkleding van de Hema haalde het onderscheid in jongens/meisjes kleding weg. Amsterdam spreekt zijn inwoners genderneutraal aan en ook de NS volgde dit voorbeeld. Een bovenbouw groep dacht over deze trend na. ‘Waarom moet je eigenlijk kiezen?’ vroegen zij zich aan het eind van het gesprek af. Lees meer

Geplaatst op 13 november 2017

Cadeautje van filosofiejuf.nl: filosofische praattips over robotica! “Je bent toch ook geen vrienden met je x-box?”

Omdat de organisatie ‘Nederland leest’ in november het kinderboek ‘Cyberboy’ gratis verspreid geeft filosofiejuf.nl praattips om te filosoferen over robotica cadeau. Voordat ik de praattips schreef, filosofeerde ik eerst zelf met kinderen over robots. Zo stelde ik de vraag of je vrienden kunt worden met een robot. Annemijn zei: “Nou, zo’n robot wordt dan eigenlijk een soort x-box. Gewoon een ding om mee te spelen. Maar je bent toch ook geen vrienden met je x-box?” Een gespreksfragment: Lees meer

Geplaatst op 26 oktober 2017

Recensie: het deugdenvriendjes doeboek

Het deugdenvriendjes doeboek van Annelies Wiersma is een veelzijdig boek om vanuit de deugdenleer met peuters en kleuters aan de slag te gaan. Opvoeden met deugden is een heel positieve manier van opvoeden. Deugden spelen ook in de filosofie een rol, ze kunnen namelijk helpen om antwoord te vinden op de vraag: Wat moet ik doen? Oftewel: hoe kun je een goed mens zijn? Lees meer

Geplaatst op 17 oktober 2017

Mooi onderzoek dat feitelijk pleit voor regelmatig filosoferen met kleuters

Uit onderzoek van Carolien Frijns (KU Leuven) blijkt dat als je actief-productieve gesprekken met kleuters voert hun taalontwikkeling sneller groeit én dat het goed is voor hun zelfbeeld. Filosoferen is door de open vraagstelling natuurlijk een geweldige manier om invulling te geven aan die actief-productieve manier: weet een zaadje wat voor boom hij moet worden? Daan, 5 jaar: ‘Nee, dat kun je zelf ook niet weten. Ik kan ook niet weten wat voor meneer ik word.’ Lees meer

Geplaatst op 14 oktober 2017

Filosoferen met kinderen op de bso? Juist op de bso! 

De bso is heel geschikt om met kinderen te gaan filosoferen. Daar is de sfeer wat speelser en je kunt makkelijk met een wat kleiner groepje gaan zitten. Door regelmatig met kinderen te praten, bouw je een band met ze op. Doordat filosofische vragen geen persoonlijke vragen zijn, loopt zo’n gesprek bij veel kinderen makkelijker. Het leuke is dat je ze zo ook beter leert kennen. Je leert niet alleen wat ze denken maar vooral ook hoe ze denken en dat kan heel verrassend zijn.  Lees meer

Geplaatst op 14 september 2017

Gratis lesbrieven voor de Kinderboekenweek

Speciaal voor de Kinderboekenweek stel ik twee lesbrieven gratis beschikbaar om na het voorlezen met kinderen te filosoferen over het thema angst. Eén lesbrief is voor groep 1 t/m 3 en de andere voor groep 4 t/m 8. Lees meer

Geplaatst op 8 september 2017

Wordt leren filosoferen jouw ‘to do’ voor volgend schooljaar?

Zomervakantie. Tijd om lekker niks te doen maar ook om nieuwe plannen te maken. Misschien wil je wel nieuwe dingen oppakken zoals filosoferen met kinderen, of doe je dat al maar wil je je er nog verder in verdiepen. Er zijn via filosofiejuf.nl verschillende mogelijkheden. Lees meer

Geplaatst op 17 juli 2017

Recensie Is nergens ergens? een filosofisch kinderboek

cover is nergens ergens?Over het filosofische kinderboek Is nergens ergens? van Iris van der Graaf kan ik kort zijn: het is leuk! Het heeft een prettige schrijfstijl, alle filosofische ideeën zijn begrijpelijk uitgelegd en het wordt nergens te zwaar maar is ook nergens te licht. Lees meer

Geplaatst op 4 juli 2017

Nina, 5: ‘Er zijn regels zodat de wereld blijft zoals hij is’

Het prentenboek ‘Tim op de tegels’ van Tjibbe Veldkamp en Kees de Boer nodigt uit om met kleuters na te denken over regels. Tim laat zien dat sommige regels raar zijn en dat het niet altijd handig is om braaf te zijn: ‘Wel op de stoeptegels blijven, hè,’ zei Tims vader. ‘Waarom?’ vroeg Tim. ‘Omdat het gevaarlijk is om van de tegels te gaan,’ zei zijn vader. Dus blijft Tim op de stoeptegels. Ook al worden de tegels opgetild door stratenmakers, een vrachtwagenchauffeur, havenwerkers en zelfs een hijskraan. Wat vinden de kinderen van Tim? Heeft hij zich nou wel of niet aan de regels gehouden? Lees meer

Geplaatst op 23 juni 2017

Kleuters filosoferen over vliegende ranja, hou je dweil maar bij de hand!

Filosoferen met fantasievragen is minder onzinnig dan je denkt. Juist doordat het fantasie is, voelen kinderen zich vrij om te redeneren. Zo oefenen ze hun denkvaardigheden en creativiteit. Fantasievragen kun je maken met het spel Denkdobbelen. Een groepje kleuters dobbelt de vraag: Wil ranja vliegen? Hou dan je dweil maar bij de hand! Lees meer

Geplaatst op 16 juni 2017

Hoe laat je een ander denken wat je wilt?

“Wij willen gaan filosoferen zodat de kinderen zich beter aan de regels gaan houden.” “We willen een keer filosoferen om het pesten te stoppen.” Dit zijn dus niet de motieven van scholen die ik toejuich. De bedoeling van filosoferen is niet om kinderen te socialiseren maar om ze kritisch en zelfstandig te leren denken. Bovendien staat een filosofische dialoog voor objectiviteit, of in ieder geval het zoeken naar objectiviteit. Een geheime agenda zal een filosofisch gesprek altijd in de weg staan. Ik licht dit toe aan de hand van Zwarte Piet. Lees meer

Geplaatst op 2 juni 2017

Iedereen mag woorden bedenken want als je niks kan zeggen besta je niet

“Je kunt niet zomaar een woord in een woordenboek zetten, daar moet je eerst toestemming voor hebben.” Dat stelt Mare (8 jaar) tijdens een filosofisch gesprek over de vraag ‘Wie is de baas over onze taal?’ want filosoferen met kinderen is goed voor de taalontwikkeling maar taal is ook een interessant onderwerp om over te filosoferen. Mare en acht andere kinderfilosofen uit Groningen hebben eerst mooie nieuwe woorden bedacht en die willen ze eigenlijk wel in de Dikke van Dale hebben. Lees meer

Geplaatst op 12 mei 2017

Recensie ‘Alles wat ik voel – het grote emotieboek’ van Stine Jensen

Iedereen heeft gevoelens en die kunnen soms behoorlijk overweldigend zijn. Filosofen kunnen je helpen deze gevoelens rationeel te bekijken. Stine Jensen schreef daarom een filosofisch boek over emoties voor kinderen. Ze besteed in dit boek aandacht aan twintig gevoelens, zoals angst, melancholie, verdriet, eenzaamheid, woede, wraakzuchtigheid en trots, legt uit wat dit voor gevoelens zijn en vertelt wat filosofen erover dachten.

 

Lees meer

Geplaatst op 4 mei 2017

Gek of niet? Tien kinderen, tien ideeën over de betekenis van het woord reizen

‘Wie gaat er deze meivakantie op reis?’ vroeg ik deze week. Er gingen heel wat vingers omhoog en iedereen leek te begrijpen wat het woord ‘reizen’ betekent. Maar toen ik vroeg wat ‘op reis’ zijn is, bleken we het niet over hetzelfde te hebben. Elk kind had een ander beeld bij ‘reizen’. Dat leverde een kleine ontdekkingsreis door onze taal op.  Lees meer

Geplaatst op 21 april 2017

Kinderen bedenken hun eigen alles-is-theorieën

Plaatje uit boek Misschien van Guido van GenechtenAl voor het jaar 0 dacht men na over hoe de wereld in elkaar zit. Dit leidde tot theorieën als: alles is modder of alle dingen zijn getallen. Na een korte uitleg over de opmerkelijkste alles-is-theorieën gaat een groepje kinderen hun eigen alles-is-theorie bedenken. Lees meer

Geplaatst op 12 april 2017

Recensie Kinderlogica; filosoferen op een multiculturele school

Een op de negen leraren vermijdt gevoelige onderwerpen in de klas, dat stond een paar weken geleden in het AD. Oorzaak hiervan is het verschil in normen en waarden van de vele soorten mensen uit onze multiculturele samenleving. Filosofe Sabine Wassenberg gaat de taboes juist niet uit de weg en gaat met kinderen op scholen in Amsterdam-West in gesprek over bijvoorbeeld het geloof, complot denken, respect, het dragen van hoofddoekjes, vluchtelingen, (on)gelijkheid, homoseksualiteit en sexting. Lees meer

Geplaatst op 7 april 2017