Verhalen uit de praktijk:

fabienMet deze site en dit blog hoop ik volwassenen te enthousiasmeren en inspireren om met kinderen te gaan filosoferen. Abonneer je op mijn blog en ontvang nieuwe berichten meteen in je mailbox.

Recensie prentenboek Ergens

In het boek ‘Ergens’  wordt gespeeld met de verwarring die de begrippen ‘ergens’ en ‘nergens’ met zich meebrengen. Op een dag besluit Eva niet naar school te gaan maar gewoon de bus te nemen. Ze weet niet waar ze heen gaat, ze heeft geen plan. Als ze uit de bus stapt, ziet ze pijlen waarop staat ‘nergens’. Ze besluit deze te volgen want ze was wel nieuwsgierig naar ‘Nergens’. Als er vroeger iets kwijt was riep haar moeder altijd: ‘Ik kan het niet vinden. Het is nergens.’ Lees meer

Geplaatst op

Recensie ‘Mag je zeggen wat je vindt?’

Het kinderboek ‘Mag je zeggen wat je vindt?’ van Aby Hartog en Sander Hartog is een filosofieboek voor kinderen. Elk kind groeit op met regels. Regels die zo gewoon zijn dat ze soms niet eens meer ter discussie staan en geen uitleg nodig lijken te hebben. Tenminste, dat denken volwassenen. Op kinderen kunnen ze best vreemd overkomen. Er is vrijheid van meningsuiting, maar toch mag je niet alles zeggen. Je mag niet liegen, maar toch liegen mensen als ze vinden dat je haar stom zit. Je hebt recht op vrijheid en toch mag je niet bepalen wat je doet. Hoe zit dat? Het boek probeert in deze wirwar wat duidelijkheid te scheppen. Lees meer

Geplaatst op 1 maart 2017

Kinderen tekenen wat er in je hoofd gebeurt als je denkt

Sommige woorden gebruik je dagelijks, maar als je er eens goed over na gaat denken, kun je eigenlijk niet goed uitleggen wat het is. Denk maar eens aan denken. Wat is denken eigenlijk? Daar dacht een aantal kinderen uit groep 2 en 3 over na. Daarna gingen ze tekenen hoe denken er in je hoofd uit ziet. Deze tekeningen en de uitleg van de kinderen zie je in deze film.

Geplaatst op 24 februari 2017

Waarom is water nat? Kleuters over denk- en weetvragen

Kun je aan kleuters uitleggen wat filosofische vragen zijn? Als je vertelt wat het verschil is tussen weet- en denkvragen hebben ze dat verrassend goed door. Ik leg een groep 2 uit Haren uit dat je weetvragen kunt opzoeken in een boek of navragen aan een expert. Denkvragen kun je over na blijven denken. Foutloos delen ze vervolgens de verschillende vragen in de twee categorieën in. We gebruiken daarvoor de vragen van Tapir. Tapir stelt in het boek ‘Waarom waarom?’ van Annemarie Haeringen aan een stuk door vragen. Zoals: ‘Waarom heb ik een vader?’ Lees meer

Geplaatst op 11 februari 2017

Kinderen over geluk: “Het zit in de mens, niet in spullen.”

We zoeken allemaal naar geluk. Maar waar vind je het eigenlijk? Zou je het in een grasveld kunnen vinden? Heb je bijvoorbeeld geluk als je een klavertje vier vindt? Brengt dat geluk? ‘Nee, het brengt nooit geluk,’ vindt Gabriel. Hij kijkt er zuur bij. Hier spreekt duidelijk een ervaringsdeskundige. Wat denkt de rest van de groep van deze Friese basisschool? Lees meer

Geplaatst op 26 januari 2017

Recensie: Motjes ontdekking

Hoe kom je erachter wat je talent is? Dat is niet altijd makkelijk. Vaak kom je er toevallig achter door iets voor de eerste keer te doen. Soms weet je wel wat je talent is, maar wordt je talent door anderen niet gewaardeerd of verkeerd beoordeeld. Dat is wat Motje in het boek ‘Motjes ontdekking’ overkomt. Een prentenboek om na te denken over talenten. Lees meer

Geplaatst op 25 januari 2017

Recensie: Recht op geluk

In het jeugdboek ‘Recht op geluk’ rijdt Amir voor het circus van zijn vader uit. Hij vertelt verhalen en hangt affiches op zodat iedereen weet dat het circus eraan komt. Op een dag steekt hij een onbekende grens over. Zo belandt hij in het Witte Land, waar alles anders is. Kinderen en volwassenen hebben er geen rechten. Amir is hierover verontwaardigd en gaat de strijd aan, samen met Boris, Sam en de muis Dante. Zeer actueel thema en een niet ondenkbaar scenario. Juist daarom is het interessant om dit boek met kinderen te lezen en erover te praten of filosoferen. Lees meer

Geplaatst op 10 januari 2017

“Je doen en je denken is de baas over je”

De enige naar wie de kinderen uit een bovenbouwgroep van een school uit Haren luisteren zijn zij zelf. Het hele gesprek houden ze dat consequent vol, wat ik ook voor vraagtekens bij deze stelling plaats.
De vraag ‘wie is de baas over je leven?’ onderzoeken we met het spel Praatplaatjes. Daarop staan allemaal mensen die de baas over je zouden kunnen zijn. De regering, je ouders, de juf, de politie. Een voor een hield ik de praatplaatjes omhoog. Nee, deze mensen waren allemaal niet de baas over deze groep kinderen. ‘Je bent de baas over jezelf,’ was de unanieme mening en zo kwamen ze al pratende tot eenzelfde inzicht als Sartre. Lees meer

Geplaatst op 19 december 2016

Recensie: Geloofsdingen

cover-geloofsdingenGeloofsdingen biedt een handvat om filosofische gesprekken te voeren met kinderen over geloof aan de hand van tien verhaaltjes over Joris en zijn hond Socrates. Joris heeft veel gedachten en die deelt hij – in zijn hoofd – graag met zijn beste vriend Socrates.  Lees meer

Geplaatst op 14 december 2016

‘Ik vind het stom dat je geen films mag downloaden.’

'Ik vind het stom dat je geen films mag downloaden.'

‘Ik moest me echt inhouden om iets te zeggen, want ik was het niet met haar eens. Ik wilde eigenlijk bijsturen,’ zei een volwassene die aanwezig was bij een filosofisch gesprek met kinderen van de Weekendschool. Het ging over wie de baas is over je leven en daarbij kwam ook de regering en haar wetten voorbij. Het is misschien verleidelijk om dit te doen maar filosoferen is geen middel om kinderen te socialiseren volgens je eigen denkbeelden. Kinderen leren dan niet om te denken maar om te raden wat de volwassene wil dat ze zeggen. Bovendien zijn de vragen die je dan stelt vaak niet onderzoekend maar sturend van aard. Lees meer

Geplaatst op 1 december 2016

“Ik heb soms niet genoeg taal”

3-wie-is-de-baas-van-onze-taalWie is de baas van taal? Ik hoef de vraag uit de Praatprikkels alleen maar te stellen en de kinderen duiken erop als meeuwen op een stuk brood: ‘De hersenen want die gebruiken alle woorden wel of niet,’ antwoordt Sander meteen. Hannah is het daar niet mee eens: ‘‘Nou, soms heb ik wel een woord, maar dan weet ik niet meer wat het betekent. En soms dan denk ik hoe heet dat woord ook al weer en dan ben ik dat woord helemaal vergeten! Dus dan zijn mijn hersenen helemaal niet de baas.’ Lees meer

Geplaatst op 25 november 2016

Kan niet bestaat niet – verhalen en gedichten om mee te filosoferen met kleuters

Kan niet bestaat niet van Fabien van der Ham

Je krijgt heel ander soort gesprekken met je kind als je na het voorlezen gaat filosoferen. Het boek ‘Kan niet bestaat niet’ is daarvoor een goed begin. Het is een boek met verhalen en gedichten om mee te filosoferen. Met uitgebreide praattips. Voor thuis en in de klas. 

Een slijmerig kusjesmonster in de speeltuin, rivieren van chocomel en slagroomsneeuw, een spin die een katapultweb weeft, een koning die nooit de baas is, een poes die naar school moet, een moeder die in een varken verandert; er gebeuren Lees meer

Geplaatst op 24 november 2016

Recensie: Is het een appel?

cover-is-het-een-appelIn het prentenboek ‘Is het een appel?’ vindt de hoofdpersoon een appel. Hij vraagt zich af of het wel een echte appel is. Het kan best iets anders zijn. Misschien heeft de appel wel alleen een schil en zit daarbinnen helemaal niets. Of misschien is de appel wel een planeet vol marsmannetjes. Of zou de appel op reis zijn en heeft de appel al veel avonturen meegemaakt? De ‘ik’ in dit boek bedenkt allerlei creatieve, grappige en verrassende opties want hij neemt niet zomaar aan dat het rode ding op tafel een appel is. Lees meer

Geplaatst op 21 november 2016

Mogen jongens met poppen spelen?

Mogen jongens met poppen spelen?Zijn er verschillen tussen jongens en meisjes en zo ja zijn die aangeboren of aangeleerd? Wetenschappers denken daar al jaren over na, maar wat denken kinderen van een jaar of zes daar eigenlijk over? Verschillen jongens en meisjes? Dorien heeft daar wel een idee over: ‘Meisjes die zijn meestal netjeser en jongens die zijn slordig, maar sommige ook niet.’ Lees meer

Geplaatst op 12 november 2016